Kahramanmaraş'ın en etkin haber sitesi Genel Yayın Yönetmeni ve köşe yazarı Mustafa Karaaslan bugünkü yazısında ''Yağmur sadece “Selamünaleyküm” dedi!'' diye yazdı.
Kahramanmaraş’ta etkili olan kısa süreli yağmur, şehre yalnızca serinlik getirmedi. Aynı zamanda yaklaşan kış öncesinde hepimize ciddi bir uyarıda bulundu.
Yağmur sadece “Selamünaleyküm” dedi…
Asıl yağışlar başlamadı bile!
Buna rağmen bazı cadde ve sokaklarda kısa sürede oluşan su birikintileri, yağmur suyu altyapısındaki eksiklikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Şimdi bu görüntüleri görmezden gelirsek, kışın daha uzun süreli ve kuvvetli yağışlar başladığında yaşayacağımız manzaraya da şaşırmamalıyız.
Çünkü bugün birkaç santimetrelik su birikintisi olarak gördüğümüz sorun, yarın trafiği durduran, araçları mahsur bırakan, ev ve iş yerlerini tehdit eden bir sele dönüşebilir.
★
Şehir içindeki birçok noktada yağmur suyunun yalnızca yol kenarlarına yerleştirilen sınırlı sayıdaki mazgallarla tahliye edilmeye çalışıldığını görüyoruz.
Peki, bu mazgallar yeterli mi?
Yerleri doğru belirlenmiş mi?
Yolun eğimi, suyun akış yönü ve bölgenin yağış yükü hesaplanmış mı?
Yoksa mazgal koymuş olmak için mi mazgal konulmuş?
Özellikle eğimli yollar, kavşaklar, alt geçitler ve çukur kotta kalan bölgeler daha büyük risk taşıyor. Yağmur suyu, yolun doğal eğimini takip ederek en düşük noktada toplanıyor. Mazgalın yeri yanlışsa, kapasitesi yetersizse veya üzeri çöple dolmuşsa suyun gideceği başka bir yer kalmıyor.
Sonra ne oluyor?
Yollar göle dönüyor, trafik duruyor, araçlar mahsur kalıyor ve ekiplerin gelip suyu tahliye etmesi bekleniyor.
Oysa şehircilik, yağmur başladıktan sonra ekipleri sahaya göndermek değildir. Şehircilik, daha yağmur yağmadan önce o suyun nereye gideceğini hesaplayabilmektir.
★
Suyun yoğun biçimde toplandığı bazı noktalarda yalnızca yol kenarındaki mazgallar yeterli olmayabilir. Teknik inceleme sonucunda gerekli görülen bölgelerde, yolun tamamını veya önemli bir bölümünü enlemesine kapsayan ızgaralı yağmur suyu kanalları oluşturulabilir.
Bu sistemler, yüzeyde hızla ilerleyen suyu yolun tamamını kaplamadan toplayarak ana yağmur suyu hattına aktarabilir.
Elbette her caddeye gelişigüzel kanal yapılmasından söz etmiyoruz. Uzmanlar tarafından suyun akış yönü, yol kotu, altyapı kapasitesi ve taşkın riski incelenmeli; çözüm, bilimsel ve teknik verilere göre belirlenmelidir.
Ancak belli ki bazı noktalarda mevcut sistem yeterli değil.
Bunu görmek için uzman olmaya gerek yok. Yağmur yağdığında oluşan manzara zaten her şeyi anlatıyor.
★
Kentlerde yaşanan su baskınlarının sorumlusu her zaman yağmur değildir.
Bazen mazgal yetersizdir.
Bazen mevcut mazgal tıkalıdır.
Bazen yolun eğimi yanlış verilmiştir.
Bazen suyun doğal akış güzergâhı yapılaşmayla kapatılmıştır.
Bazen de aynı bölgede yıllardır su baskını yaşanmasına rağmen kalıcı çözüm üretilmemiştir.
Bu nedenle her yağış, şehir altyapısı için ücretsiz bir stres testi olarak görülmelidir. Suyun nerede biriktiği, hangi mazgalın çalışmadığı, hangi kavşağın kapanma tehlikesi yaşadığı ve hangi alt geçidin risk taşıdığı kayıt altına alınmalıdır.
Yağmur durduktan sonra suyun çekilmesi, sorunun çözüldüğü anlamına gelmez.
Sadece bir sonraki yağmura kadar üzerinin örtüldüğü anlamına gelir.
★
Kahramanmaraş’taki belediyeler ve ilgili altyapı birimleri, kış gelmeden kapsamlı bir çalışma başlatmalıdır.
Geçmiş yıllarda su baskını yaşanan bölgeler tek tek belirlenmeli; ana arterler, kavşaklar, alt geçitler, eğimli yollar ve çukur kotta kalan cadde ile sokaklar yeniden incelenmelidir.
Mazgallar temizlenmeli, kırık ve işlevsiz ızgaralar yenilenmeli, yetersiz kalan bölgelerde mazgal sayısı artırılmalı, yağmur suyu hatlarının kapasitesi kontrol edilmelidir.
Gerekli noktalarda enine tahliye kanalları yapılmalı, asfalt çalışmaları sırasında bozulan yol eğimleri düzeltilmelidir.
Bütün bunlar yağmur yağarken değil, hava açıkken yapılmalıdır.
Çünkü kriz anında vidanjör göndermek bir müdahaledir; su baskınını önleyecek altyapıyı önceden kurmak ise belediyeciliktir.
★
Bir mazgal küçük görülebilir.
Birkaç metrelik yağmur suyu kanalı önemsiz bulunabilir.
Ancak doğru noktaya yapılan küçük bir tahliye sistemi; milyonlarca liralık zararı, saatler süren trafik çilesini ve yaşanabilecek can kayıplarını önleyebilir.
Kış kapıya dayandıktan sonra yapılacak çalışmalar hem daha zor hem de daha maliyetli olacaktır. Bu nedenle son yağışın ardından ortaya çıkan görüntüler bir kenara not edilmeli, riskli noktalar vakit kaybedilmeden belirlenmelidir.
Bu yağış büyük bir felaket değildi.
Ama büyük bir uyarıydı.
Yağmur, Kahramanmaraş’a açıkça “Kış geliyor, altyapınızı hazırlayın” dedi.
Şimdi sıra yetkililerde…
Bugün önlem alınırsa yarın yaşanabilecek birçok sorun daha başlamadan önlenebilir. Ancak mazgalların kapasitesi, yağmur suyu hatları ve yol eğimleri bugünden gözden geçirilmezse daha kuvvetli yağışlarda aynı görüntülerin çok daha ağırını yaşamak sürpriz olmayacaktır.
★
Kısacası yağmur daha yeni “Selamünaleyküm” dedi.
★
Asıl soru şu:
Kahramanmaraş, bu selama gerçekten hazır mı?
★
Demem odur ki;
OKYANUSU GEÇİP DEREDE BOĞULMAYALIM.
