Türkiye'de uzun süredir tartışılan süresiz nafaka uygulamasında yeni bir sürece girildi. Anayasa Mahkemesinin (AYM) iptal kararının ardından hazırlanan yasal düzenleme yeniden değerlendiriliyor. Kahramanmaraş dahil Türkiye genelinde boşanmış veya boşanma aşamasındaki çiftleri yakından ilgilendiren çalışmada, nafaka süresinin belirlenmesi için yeni kriterler üzerinde duruluyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, hazırlanan ilk taslağın taraflar açısından yeni mağduriyetler oluşturabileceği gerekçesiyle daha kapsamlı bir çalışma yapılmasını istediği öne sürüldü.
Sabah gazetesine dayandırılan habere göre yeni düzenlemede yalnızca evlilik süresi değil, tarafların ekonomik ve sosyal koşulları da dikkate alınacak.
NAFAKA DÜZENLEMESİNDE YENİ FORMÜL ARAYIŞI
Yeni çalışmanın temel hedefi, boşanmanın ardından nafaka alan ve nafaka ödeyen taraflar arasında hakkaniyetli bir denge kurulması.
Bu kapsamda kadın dernekleri, akademisyenler, hukukçular, aile mahkemesi hâkimleri ve ilgili kamu kurumlarının görüşlerine başvurulması planlanıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının da hazırlık sürecine katkı sunması bekleniyor.
Düzenlemede özellikle ekonomik bağımsızlığını kazanamamış kişilerin mağduriyet yaşamaması ile nafaka yükümlülerinin mali durumları arasında denge kurulması amaçlanıyor.
İLK TASLAKTA EVLİLİK SÜRESİ ESAS ALINMIŞTI
Daha önce gündeme gelen formülde, nafaka ödeme süresinin evliliğin kaç yıl sürdüğüne göre belirlenmesi öngörülüyordu.
Bu çerçevede;
10 yıla kadar süren evliliklerde 5 yıl,
10 yılı aşan evliliklerde ise evlilik süresinin yarısı kadar nafaka ödenmesi gündeme gelmişti.
Ancak söz konusu modelin her boşanma davasında adil sonuçlar doğurmayabileceği değerlendirildi.
Özellikle uzun yıllar evli kaldıktan sonra iş hayatına dönme imkânı bulunmayan kişilerin durumu ile kısa süreli evliliklerin ardından nafaka ödemek zorunda kalanların koşulları yeniden tartışmaya açıldı.
Bu nedenle ilk formülün gözden geçirilmesi kararlaştırıldı.
YAŞ, SAĞLIK VE GELİR DURUMU DİKKATE ALINACAK
Üzerinde çalışılan yeni modelde nafaka süresinin tek bir ölçüte bağlı kalmadan belirlenmesi üzerinde duruluyor.
Değerlendirilmesi beklenen kriterler şöyle:
Yaş: Nafaka talep eden kişinin yaşı ve çalışma hayatına katılma imkânı.
Sağlık durumu: Tarafların sağlık koşulları ve çalışma gücü.
Gelir düzeyi: Düzenli gelir, ekonomik ihtiyaçlar ve geçim imkânları.
Evlilik süresi: Eşlerin kaç yıl evli kaldığı.
Çalışma imkânı: Nafaka talep eden kişinin mesleği, istihdam olanakları ve ekonomik bağımsızlık kazanma ihtimali.
Boşanma sonrası ekonomik koşullar: Tarafların boşanmanın ardından karşılaşacağı mali yükümlülükler.
Yeni sistemde bu kriterlerin birlikte değerlendirilmesi ve hâkimin somut olayın koşullarına göre karar vermesine imkân tanınması hedefleniyor.
Bununla birlikte söz konusu ölçütlerin hangi sınırlar içinde uygulanacağına ilişkin nihai düzenleme henüz netleşmedi.
ANAYASA MAHKEMESİNDEN KRİTİK NAFAKA KARARI
Nafaka düzenlemesinin yeniden gündeme gelmesinde Anayasa Mahkemesinin 4 Haziran 2026 tarihinde verdiği karar etkili oldu.
Yüksek Mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde bulunan ve yoksulluk nafakasının herhangi bir süre sınırı olmaksızın talep edilebilmesine imkân veren ifadeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.
AYM, herhangi bir ölçüt belirlenmeden nafaka yükümlülüğünün süresiz öngörülmesinin, ödeme yapmak zorunda olan taraf açısından ağır bir külfet oluşturabileceğine dikkat çekti.
YENİ NAFAKA DÜZENLEMESİ NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Mahkeme, iptal hükmünün yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı. Buna göre söz konusu iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Bu süre içerisinde TBMM'nin yoksulluk nafakasına ilişkin yeni bir yasal çerçeve oluşturması bekleniyor.
Ancak kamuoyuna yansıyan öneriler henüz kesinleşmiş bir kanun niteliği taşımıyor. Nafakanın kaç yıl ödeneceği ve yeni kuralların mevcut nafaka kararlarına nasıl uygulanacağı, yasama sürecinin tamamlanmasıyla açıklığa kavuşacak.
KAHRAMANMARAŞ'TAKİ BOŞANMIŞ ÇİFTLERİ DE İLGİLENDİRİYOR
Türkiye genelinde olduğu gibi Kahramanmaraş'ta da boşanma davaları ve yoksulluk nafakası yükümlülükleri açısından yeni düzenleme önem taşıyor.
Özellikle uzun süreli evliliklerin ardından boşanan, düzenli geliri bulunmayan veya sağlık sorunları nedeniyle çalışamayan kişilerin durumunun yeni modelde nasıl ele alınacağı merak ediliyor.
Düzenlemenin son şekli, ilgili kurumların görüşleri ve TBMM'de yürütülecek çalışmaların ardından belli olacak.
