Sayıştay Başkanlığı’nın 2025 yılı denetim raporlarında, Türkiye genelinde 48 ilde bulunan 126 belediyenin, Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli izni almadan doğrudan temin ve pazarlık usulüyle bütçe limitlerini aştığı tespit edildi. Yasa gereği bütçenin yüzde 10’u ile sınırlandırılan alım limitlerinin izinsiz aşıldığı kentler arasında Kahramanmaraş da yer aldı. Kahramanmaraş'ta 5 ilçe belediyesinin mevzuattaki sınırları ihlal ettiği rapora yansıdı.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendi uyarınca; belediyelerin parasal limitler dâhilinde yapacağı doğrudan temin ve pazarlık usulü harcamaların yıllık toplamı, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin yüzde 10’unu geçemiyor. Sınırın aşılması durumunda ise alım yapılmadan önce Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınması zorunluluğu bulunuyor.
KAHRAMANMARAŞ’TA 5 İLÇE BELEDİYESİ MEVZUATA UYMADI
Sayıştay denetçilerinin incelemelerinde, ihalesiz ve rekabete kapalı alım yöntemlerinin istisna olmaktan çıkarılıp bütçe limitlerinin izinsiz şekilde zorlandığı belirlendi. Türkiye genelinde 5 büyükşehir belediyesi ile çok sayıda il ve ilçe belediyesinin dâhil olduğu listede, Kahramanmaraş öne çıkan kentler arasında yer aldı.
Denetim raporlarına göre Kahramanmaraş’ta; Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun ve Nurhak belediyeleri, Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş almadan bütçedeki yüzde 10’luk doğrudan temin sınırını aştı.
EN FAZLA İHLAL KASTAMONU, ÇORUM VE ESKİŞEHİR’DE
Sayıştay raporlarında Türkiye genelindeki usulsüzlüklerin ölçeği de gözler önüne serildi. Ordu Büyükşehir Belediyesi’nin mal alım bütçesindeki sınırını 104,6 milyon TL, Çankırı Belediyesi’nin ise limitini yaklaşık 3 kat aştığı kaydedildi.
Doğrudan temin ve pazarlık usulü sınırını izinsiz aşan belediyelerin illere göre dağılımında en fazla usulsüzlük tespiti Kastamonu (9), Çorum (7) ve Eskişehir’de (7) yapıldı. Büyükşehir belediyeleri bazında ise Kahramanmaraş'taki ilçe belediyelerinin yanı sıra Erzurum, Eskişehir, Kayseri, Ordu ve Sakarya Büyükşehir Belediyeleri listede yer aldı.
BELEDİYELERDEN 'ACİL İHTİYAÇ' GEREKÇESİ
Raporlarda belediyelerin Sayıştay'a sunduğu cevabi yazılara da yer verildi. İdarelerin büyük bölümü bulguları kabul ederken; aşımın araç-iş makinesi yedek parça ihtiyacı, acil ve öngörülemeyen durumlar nedeniyle hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesi amacıyla yapıldığını savundu. Sayıştay ise mevzuat gereği izinlerin aşım gerçekleşmeden önce alınması gerektiğine dikkat çekerek uyarılarda bulundu.
