Türkiye'nin idari taksimatında köklü değişiklikler yaratacak "100 İl 1000 İlçe" projesi kamuoyunun bir numaralı gündem maddesi haline geldi. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin sunduğu bu öneri, 81 olan vilayet sayısını 100’e, mevcut ilçe sayısını ise 1000’e çıkarmayı hedefliyor. Bölgesel vizyonu güçlendirmeyi amaçlayan bu adım, 19 potansiyel ilçeyi vilayet adayı konumuna getirdi.
Cumhuriyet’in 100. yılı vizyonu doğrultusunda şekillenen teklif, coğrafi dağılım, ekonomik kapasite ve ulaşım ağları dikkate alınarak hazırlandı. Vatandaşlar ise kendi ilçelerinin il statüsü kazanıp kazanmayacağını ve yasal sürecin nasıl işleyeceğini yakından takip ediyor.
İL OLMASI ÖNERİLEN 19 İLÇENİN TAM LİSTESİ
Sunulan taslak çalışmada Türkiye’nin yedi ayrı bölgesinden seçilen ve merkez ilçe potansiyeli taşıyan yerleşim alanları öne çıkıyor. Sanayi, turizm, tarım ve nüfus yoğunluğu bakımından çevre ilçelere liderlik eden bu merkezler şunlardır:
-
İç Anadolu Bölgesi: Polatlı (Ankara), Ereğli (Konya)
-
Karadeniz Bölgesi: Ünye (Ordu), Vezirköprü (Samsun), Karadeniz Ereğli (Zonguldak)
-
Doğu Anadolu Bölgesi: Erciş (Van), Doğubayazıt (Ağrı), Ahlat (Bitlis)
-
Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Ergani (Diyarbakır), Midyat (Mardin), Siverek (Şanlıurfa)
-
Akdeniz Bölgesi: Elbistan (Kahramanmaraş), Kozan (Adana), Alanya (Antalya), Tarsus (Mersin)
-
Ege ve Marmara Bölgeleri: Fethiye (Muğla), Akhisar (Manisa), Lüleburgaz (Kırklareli), Bandırma (Balıkesir)
BİR İLÇENİN İL OLMASI İÇİN HANGİ KRİTERLER GEREKİYOR?
İdari yapıda statü değişikliği yapılması sadece nüfus rakamlarına bağlı olarak gerçekleşmiyor. Kanun koyucular, bir yerleşimin vilayet merkezine dönüşmesi için geniş kapsamlı stratejik parametreleri inceliyor.
Öncelikle söz konusu merkezin en az 100 bin nüfus eşiğini aşması, şehir merkezine belirli bir coğrafi uzaklıkta bulunması ve güçlü bir ulaşım ağına sahip olması gerekiyor. Bunların yanı sıra mevcut altyapı, sanayi üretimi, turizm geliri, Hinterland (art alan) genişliği ve kamu hizmetlerini sunma kapasitesi değerlendirme kriterlerinin başında geliyor.
YENİ İLLER VE İLÇELER NE ZAMAN KURULACAK?
İl veya ilçe yönetimi kurmak Anayasa'nın 126. maddesi ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümlerine tabidir. Dolayısıyla MHP tarafından sunulan çalışma bir öneri niteliği taşımakta olup bağlayıcılık kazanması TBMM'nin onayına bağlıdır.
İçişleri Bakanlığı bünyesinde yürütülecek teknik analizlerin tamamlanmasının ardından hazırlanan kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi gerekir. Kabul edilen teklif Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer. Şu an için tasarının meclis gündemine geleceği kesin tarih belirsizliğini korumaktadır.
100 İL 1000 İLÇE DÜZENLEMESİ NELERİ DEĞİŞTİRECEK?
Yeni vilayetlerin kurulması, yerel yönetimlerin bütçeden alacağı payı doğrudan artıracak. Merkezi idarenin valilik, emniyet müdürlüğü ve il müdürlükleri gibi teşkilatları bu bölgelerde kurmasıyla vatandaşlar kamu hizmetlerine daha hızlı erişecek.
Ayrıca bölgesel kalkınma hız kazanacak; ulaşım, sağlık ve eğitim altyapılarına ayrılan kaynaklar büyüyecek. Proje, metropol kentlerde biriken nüfus baskısını azaltarak Anadolu’daki cazibe merkezlerini çoğaltmayı hedefliyor.
