İşçi Partisi lideri seçilen Andy Burnham, Kral 3. Charles'tan hükümet kurma yetkisini alarak Birleşik Krallık'ın yeni başbakanı oldu. Peki, İngiltere'nin yeni Başbakanı Andy Burnham kimdir, kaç yaşında ve siyasi kariyerinde hangi görevlerde bulundu?
Birleşik Krallık siyasetinde tarihi bir dönemeç geride kaldı. İngiltere Parlamentosu'ndaki en büyük siyasi yapı olan İşçi Partisi'nin liderlik koltuğuna oturan Andy Burnham, Kral 3. Charles tarafından resmen başbakan olarak görevlendirildi. Ülke genelinde büyük bir yankı uyandıran bu gelişmenin ardından vatandaşlar, yeni liderin hayatını, geçmişteki siyasi hamlelerini ve kariyer basamaklarını araştırmaya başladı.
ANDY BURNHAM KİMDİR VE KAÇ YAŞINDADIR?
Andy Burnham, 7 Ocak 1970 tarihinde İngiltere'nin Cheshire bölgesindeki Culcheth kasabasında dünyaya geldi. 2026 yılı itibarıyla 56 yaşında olan Burnham, İşçi ve Kooperatif Partisi'nin deneyimli neferleri arasında yer alıyor. Kendisini sosyalist çizgide konumlandıran deneyimli siyasetçi, İşçi Partisi'nin ılımlı sol kanadıyla yakın bağlara sahip bulunuyor. Siyasi analizciler onun politika tarzını ve yaklaşımlarını zaman zaman "Manchesterizm" kavramıyla açıklıyor.
SİYASETE ERKEN YAŞTA ATILDI
Liverpool ile Manchester arasında yer alan Culcheth kasabasında çocukluk ve gençlik yıllarını geçiren Burnham, siyasetle çok erken yaşlarda tanıştı. Henüz 15 yaşındayken İşçi Partisi üyesi olan siyasetçi, Newton-le-Willows bölgesindeki St Aelred's Katolik Lisesi'ndeki eğitimini tamamladı. Ardından prestijli Cambridge Üniversitesi Fitzwilliam College'da İngiliz Dili ve Edebiyatı alanında lisans eğitimi aldı.
Üniversite yıllarının ardından profesyonel siyaset basamaklarını hızla tırmanan Burnham, ilk olarak İşçi Partili milletvekili Tessa Jowell'in araştırmacısı olarak çalıştı. Bu görevin ardından dönemin Kültür Bakanı Chris Smith'in özel danışmanlık görevini üstlenerek devlet mekanizmasının işleyişini yakından öğrendi.
PARLAMENTO VE KABİNE DÖNEMİ
2001 yılında gerçekleştirilen genel seçimlerde Büyük Manchester'daki Leigh seçim bölgesinden milletvekili seçilerek parlamentoya adım atan Burnham, Tony Blair ve Gordon Brown hükümetleri döneminde önemli kabine sorumlulukları üstlendi. Hazine Baş Sekreterliği görevini yürüttükten sonra Kültür Bakanı koltuğuna oturdu. Bu dönemde, İngiltere futbol tarihinin en acı olaylarından biri olan Hillsborough faciasını mercek altına alan Bağımsız Hillsborough Paneli'nin kurulmasında öncü rol oynadı.
2009 yılında Sağlık Bakanlığı makamına getirilen Burnham, dünya genelini sarsan domuz gribi (H1N1) salgını sürecindeki kriz yönetimini üstlendi. Aynı zamanda Stafford Hastanesi'nde yaşanan ihmalleri ve skandalları açığa çıkaran bağımsız soruşturmanın başlatılmasına liderlik etti.
MUHALEFET YILLARI VE YEREL YÖNETİM BAŞARISI
İşçi Partisi'nin 2010 genel seçimlerini kaybetmesinin ardından Burnham; Ed Miliband ve Jeremy Corbyn liderliğindeki gölge kabinelerde Eğitim, Sağlık ve İçişleri gibi kritik portföylerde görev aldı. 2010 ve 2015 yıllarında iki kez İşçi Partisi liderliği için adaylık yarışına girdi; ilk yarışta dördüncü, ikinci yarışta ise ikinci sırada yer alarak parti içindeki ağırlığını kanıtladı.
2017 yılında parlamentodaki milletvekilliği görevinden ayrılarak yerel siyasete geçti ve İşçi Partisi'nin Büyük Manchester Belediye Başkan adayı oldu. Seçimleri kazanarak koltuğa oturan Burnham, Manchester'ın toplu taşıma ağını "Bee Network" çatısı altında baştan aşağı yeniledi. COVID-19 pandemisi döneminde İngiltere'nin kuzeyindeki şehirler için merkezi hükümetten daha fazla finansal destek talep ederek ulusal düzeyde ses getirdi ve kamuoyunda "Kuzeyin Kralı" unvanıyla anılmaya başlandı. 2021 ve 2024 yıllarındaki yerel seçimlerde de oyları toplayarak belediye başkanlığı görevini sürdürdü.
BAŞBAKANLIĞA UZANAN YOLCULUK
2024 yılında İşçi Partisi'nin yeniden iktidara gelmesiyle birlikte Burnham'ın halk nezdindeki desteği, dönemin Başbakanı Keir Starmer'ın düşüşe geçen popülaritesinin aksine yüksek seviyelerde seyretti. Parti içerisinde Starmer'ın doğal halefi olarak gösterilen deneyimli siyasetçi, Haziran 2026'da düzenlenen Makerfield ara seçimini büyük bir zaferle kazanarak parlamentoya geri döndü.
Milletvekili seçilmesiyle birlikte yürürlükteki yasal düzenlemeler gereği Büyük Manchester Belediye Başkanlığı görevine veda etti. Kısa süre sonra Keir Starmer'ın istifa kararını duyurmasıyla başlayan liderlik yarışında, İşçi Partisi milletvekillerinin yüzde 90'ından fazlasının oyunu alarak rakipsiz şekilde yeni lider seçildi. 2026 yılı itibarıyla Birleşik Krallık Başbakanı koltuğuna oturan Andy Burnham, ülkenin iç ve dış politikasında yeni bir dönemin kapılarını araladı.
