Özellikle Kahramanmaraş’ta ve Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) üzerinden yetim veya ölüm aylığı alan vatandaşları yakından ilgilendiren emsal nitelikte bir yargı kararı çıktı. Babası üzerinden yetim aylığı alan bir kadının maaşının SGK tarafından kesilmesiyle başlayan hukuk mücadelesinde Yargıtay, sahada yapılacak detaylı kolluk ve çevre araştırmasının önemine dikkat çekti.
EŞİNDEN BOŞANDI, BABASININ AYLIĞINI ALDI
Dava konusu olayda, 2001 yılında eşi A.H.’den boşanan kadın, 2002 yılında hayatını kaybeden babası İ.I. üzerinden yetim aylığı almaya başladı. Ancak SGK ekipleri, kadının boşandığı eski eşiyle aynı evde fiilen yaşamayı sürdürdüğünü tespit ederek 2008 yılında maaş ödemesini durdurdu ve geçmişe dönük ödenen tutarları borç çıkardı.
Aylığı kesilen kadının SGK’ya karşı açtığı ilk iptal davası reddedildi. Kadın, 2022 yılında kuruma yeniden başvurarak aylığının tekrar bağlanmasını talep etti. SGK’dan ret yanıtı alması üzerine konuyu yeniden yargıya taşıyan davacı, birikmiş aylıklarının faiziyle tarafına ödenmesini istedi.
YEREL MAHKEME KADINI HAKLI BULDU, SGK TEMYİZE GİTTİ
Davayı inceleyen İş Mahkemesi, SGK’nın ret işlemini iptal ederek yetim aylığının başvuru tarihinden itibaren yeniden ödenmesine karar verdi. SGK yetkililerinin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince reddedilince, kurum avukatları dosyayı Yargıtay’a taşıdı.
YARGITAY: "BOŞANMANIN AMACI DEĞİL, FİİLİ DURUM ARAŞTIRILMALI"
Temyiz incelemesini tamamlayan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını eksik inceleme gerekçesiyle oy birliğiyle bozdu. Yargıtay kararında, kanun koyucunun boşanmanın amacına veya saikine bakmadığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
"SGK veya yargı organlarının görevi boşanmanın samimi olup olmadığını araştırmak değildir. Kesinleşmiş boşanma kararının geçerliliği sorgulanamaz. Önemli olan 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığının tespit edilmesidir."
KOLLUK VE KOMŞU SORGUSU İSTENDİ
Yargıtay, mahkemenin eksik araştırma yaptığını vurgulayarak davanın yeniden görülmesi için talimat verdi. Karara göre mahkeme; tarafların Adres Kayıt Sistemi’ndeki (MERNİS) verilerini inceleyecek, kolluk kuvvetleri aracılığıyla adreslerde fiilen kimlerin yaşadığını tespit ettirecek. Ayrıca mahalle muhtarı, komşular, kapıcı ve bina yöneticilerinin tanıklığına başvurularak tarafların fiilen birlikte yaşayıp yaşamadıkları kesin olarak netleştirilecek.
