Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), milyonlarca öğrencinin sınav sürecini ilgilendiren yeni ölçme ve değerlendirme uygulamasını hayata geçirdi. Ortak Yazılı Sınav Sistemi kapsamında gerçekleştirilen sınavlarla birlikte öğrencilerin başarılarının daha adil ve ortak ölçütlerle değerlendirilmesi hedefleniyor. Yeni uygulamanın, özellikle okullar arasında yaşanan not farklılıklarının üniversiteye giriş puanlarına etkisini azaltması bekleniyor.
Türkiye genelinde uygulanmaya başlanan ortak yazılı sınavların 13 Kasım'a kadar devam etmesi planlanıyor. Yeni sistemde öğrencilerin yalnızca ders bilgileri değil; analiz yapma, yorumlama, problem çözme ve öğrendiklerini günlük yaşamda kullanma becerileri de ölçülecek.
OKULLARDA NOT ŞİŞİRME TARTIŞMALARINA YENİ ÖNLEM
Eğitim sisteminde uzun yıllardır tartışma konusu olan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), yeni sınav uygulamasının öne çıkan başlıklarından biri oldu.
Özellikle bazı okullarda yüksek not almanın daha kolay olması nedeniyle öğrenciler arasında eşitsizlik yaşandığı yönündeki eleştirilerin, ortak sınav uygulamasıyla azaltılması amaçlanıyor.
Yeni sistem kapsamında sınav sonuçlarının ve notlandırma süreçlerinin yapay zekâ desteğiyle takip edilmesi öngörülüyor. Böylece okullar arasındaki olağan dışı not farklılıklarının daha kolay belirlenmesi hedefleniyor.
OBP ADALETSİZLİĞİNİN ÖNÜNE GEÇİLMESİ HEDEFLENİYOR
Üniversiteye girişte kullanılan OBP, öğrencinin lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla hesaplanıyor. Elde edilen puan, 0,12 katsayısıyla Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme puanına katkı sağlıyor.
Türkiye gazetesine konuşan eğitim uzmanları, sistemde yaşanan eşitsizlikleri şu sözlerle değerlendirdi:
"Örneğin diploma notu 80 olan bir öğrencinin OBP’si 400 oluyor ve YKS puanına 48 puan katkı sağlıyor. Kâğıt üzerinde güzel görünen sistem, uygulamada ciddi adaletsizliklere yol açıyordu. Çünkü her okul aynı zorlukta not vermiyordu. Bazı okullarda notlar kolayca şişirilirken bazılarında yüksek not almak ciddi emek gerektiriyordu. Böylece aynı seviyedeki iki öğrenciden, notların daha kolay verildiği okuldan mezun olan daha fazla OBP katkısı alabiliyordu. Özellikle birkaç puanın belirleyici olduğu bölümlerde bu durum büyük fark oluşturuyordu."
74 OKULUN RUHSATI İPTAL EDİLDİ
Eğitim kurumlarına yönelik denetimler de yeni sistemle birlikte yeniden gündeme geldi.
Aktarılan bilgilere göre son bir buçuk yılda usulsüzlük tespit edilen 74 okulun ruhsatı iptal edildi. Ortak yazılı sınavların, gerçeği yansıtmayan notlandırma uygulamalarının belirlenmesini kolaylaştırması bekleniyor.
Yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımının, devamsızlık takibi ve notlandırma süreçlerindeki usulsüzlüklerle mücadeleye de katkı sağlaması amaçlanıyor.
YENİ SINAVLARDA EZBER YERİNE ANALİTİK DÜŞÜNME
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan sınavlarda soru yapısı da değişiyor.
Öğrencilerin yalnızca öğrendikleri bilgileri hatırlamaları yeterli olmayacak. Bu bilgileri farklı durumlara uyarlayabilmeleri, neden-sonuç ilişkisi kurabilmeleri ve karşılaştıkları problemleri çözebilmeleri de önem taşıyacak.
Yeni sınavlarda özellikle şu beceriler öne çıkacak:
Açık uçlu sorulara gerekçeli cevap verebilme
Grafik, tablo ve görselleri yorumlayabilme
Günlük yaşamla ilişkili problemleri çözebilme
Analitik ve eleştirel düşünme
Bilgiyi farklı durumlarda kullanabilme
Neden-sonuç ilişkisi kurabilme
UZMANLARDAN YENİ SİSTEME İLİŞKİN AÇIKLAMA
Uğur Okulları Genel Müdür Yardımcısı Adil Kurt ve bölüm başkanları, Milli Eğitim Bakanlığının yayımladığı örnek sınav sorularını değerlendirdi.
Yeni soru yapısının öğrencilerin düşünme ve yorumlama becerilerini ön plana çıkardığını belirten Kurt, şu ifadeleri kullandı:
"Hem ortaokul hem de lise düzeyindeki örnek sorular, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu, beceri temelli ve süreç odaklı bir yaklaşım sergiliyor. Açık uçlu sorular, günlük hayat senaryoları, görsel, grafik ve tablolarla zenginleştirilen sınavlar; öğrencilerin bilgiyi hatırlamasının yanı sıra analitik düşünme, neden-sonuç ilişkisi kurma, problem çözme, bilimsel okuryazarlık ve yorumlama gibi üst düzey becerilerini ölçmeyi hedefliyor."
ÖĞRENCİLER VE ÖĞRETMENLER İÇİN YENİ YOL HARİTASI
Yeni sistemin yalnızca öğrencilerin sınav sonuçlarını değil, öğrenme süreçlerini de değerlendirmeye yardımcı olması bekleniyor.
Adil Kurt, yayımlanan örnek soruların farklı sınıf düzeylerini ve gerçek yaşamla bağlantılı kazanımları kapsadığını ifade etti.
Kurt'a göre örnek sınavlar, öğrencilerin hangi alanlarda eksiklik yaşadıklarını görmelerine imkân tanırken öğretmenlere de ders planlaması ve ölçme-değerlendirme çalışmalarında yol gösterecek.
Ortak yazılı sınav uygulamasıyla öğrencilerin bilgi ve becerilerinin daha kapsamlı ölçülmesi, okullar arasındaki değerlendirme farklılıklarının azaltılması ve eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
