Televizyon ekranlarında yayınlanan bilgi yarışmasında yarışmacıya yöneltilen yapay zekâ sorusu, kısa sürede arama motorlarında en çok araştırılan başlıklar arasına girdi. Yarışmacıya sunulan 1900, 1921, 1956 ve 2000 seçenekleri arasından doğru yanıt "1956" şıkkı oldu. Bilim dünyasına 1956 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) gerçekleşen Dartmouth Konferansı ile giren terimin tarihsel süreci izleyiciler tarafından ilgiyle takip ediliyor.
İşte yarışmada gündeme gelen sorunun yanıtı ve seçeneklerin detayları:
Soru: "Yapay zekâ" terimi ilk kez hangi yıl kullanılmıştır?
A) 1900
B) 1921
C) 1956
D) 2000
Doğru Cevap: C) 1956
YAPAY ZEKÂ KAVRAMI NE ZAMAN LİTERATÜRE GİRDİ?
"Yapay zekâ" tanımı, 1956 senesinde bilimsel literatüre girdi. ABD'de yer alan Dartmouth Koleji bünyesinde 1956 yazında düzenlenen etkinlik, bu disiplinin resmi başlangıcı sayılıyor. Akademik çevreler, Dartmouth Konferansı ile birlikte bu kavramı küresel ölçekte kullanmaya başladı.
YAPAY ZEKÂ İFADESİNİ İLK KİMDEN DUYDUK?
Terimi bilim dünyasına kazandıran isim Amerikalı bilgisayar bilimci John McCarthy oldu. McCarthy; Marvin Minsky, Nathaniel Rochester ve Claude Shannon ile ortaklaşa hazırladığı etkinlik teklifinde "artificial intelligence" (yapay zekâ) ifadesine yer verdi. 1955 tarihli bu dokümanın ardından, 1956'daki organizasyonla kavram resmileşti. Bu başarısı nedeniyle McCarthy, bilişim dünyasında "yapay zekânın öncüsü" olarak tanımlanıyor.
DARTMOUTH KONFERANSI DÜNYAYI NASIL DEĞİŞTİRDİ?
New Hampshire eyaletinde yer alan Dartmouth Koleji'nin 1956 yazında ev sahipliği yaptığı bu buluşma, alanında uzman matematikçi ve mühendisleri bir araya getirdi. Toplantıda makinelerin öğrenme süreçleri, dil kavrama yetenekleri ve karmaşık problemleri çözme kapasiteleri masaya yatırıldı. Uzmanlar, bu tarihi etkinliği yapay zekânın bağımsız bir bilim dalına dönüştüğü kırılma noktası biçiminde değerlendiriyor.
YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİSİ TAM OLARAK NEDİR?
Yapay zekâ; bilgisayar sistemlerinin akıl yürütme, veri analiz etme, problem çözme ve dil algılama gibi yetenekleri taklit etmesini sağlayan bir teknoloji bütünüdür. Günümüzde bu sistemler; akıllı yönlendirme uygulamalarından sesli komut araçlarına, otomatik çeviricilerden otonom taşıtlara kadar hayatın merkezinde rol oynuyor.
SORUDAKİ DİĞER SEÇENEKLER NEYİ İFADE EDİYOR?
Yarışma sorusunda yer alan diğer tarihler de teknoloji ve edebiyat tarihi açısından önem taşıyor:
-
1900: Yirminci yüzyılın başı. Bu dönemde henüz elektronik bilgisayar ve dijital zekâ düşüncesi gelişmemişti.
-
1921: Çek yazar Karel Capek'in kaleme aldığı "R.U.R." isimli tiyatro eserinin sahnelendiği yıl. Günümüzde sıkça kullanılan "robot" kelimesi dünya literatürüne ilk kez bu eserle katıldı.
-
2000: Genel ağ kullanımının yaygınlaştığı ve yapay zekâ veri tabanlarının güçlendiği yeni milenyum dönemi. Ancak yapay zekâ terimi bu tarihten yarım asır önce hayatımıza girmişti.
