Türk siyasi hayatının önemli isimlerinden eski Ulaştırma ve Bayındırlık Bakanı Kasım Gülek, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) çatısı altında üstlendiği kritik görevler, milletvekilliği ve uluslararası temsil yetkileriyle Cumhuriyet tarihine damga vuran figürler arasında yer alıyor.
13 Aralık 1905 tarihinde Adana'da dünyaya gelen Kasım Gülek, 1900’lü yılların başından itibaren Türkiye’nin siyasi gelişim süreçlerinde aktif rol oynadı. Gülek, 19 Ocak 1996 günü ABD’nin Washington kentinde 91 yaşında yaşamını yitirdi.
KASIM GÜLEK’İN EĞİTİM HAYATI
Gülekzade Mustafa Rıfat Bey ile Tayyibe Hanım’ın evladı olan Kasım Gülek, çocukluk yıllarından itibaren memleket meselelerinin yoğun olarak konuşulduğu bir aile ortamında yetişti. İlköğrenimine Adana Turan Mektebi’nde başlayan Gülek, ortaöğrenimini Mekteb-i Sultani adıyla bilinen Galatasaray Lisesi’nde sürdürdü ve ardından Robert Kolej’den mezun oldu.
Eğitim yolculuğunu yurt dışında sürdüren Gülek, 1928 yılında Fransa’daki Paris Siyasal Bilgiler Okulu’nu (Institut d'études politiques de Paris) bitirdi. Ardından Amerika Birleşik Devletleri’ne geçen Gülek, Columbia Üniversitesi’nde iktisat alanında doktora derecesi aldı. Rockefeller Vakfı bursuyla İngiltere’deki Londra Üniversitesi’nde ve dünyaca ünlü iktisatçı Keynes’in öğrencisi olduğu Cambridge Üniversitesi’nde İktisat ile Maliye alanlarında eğitim gördü. Çalışmalarını Almanya’ya taşıyan deneyimli siyasetçi, Berlin ve Hamburg üniversitelerinde doktora sonrası araştırmalar yürüterek hukuk eğitimini tamamladı.
SİYASETE MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN TALİMATIYLA GİRDİ
Mustafa Kemal Atatürk’ün doğrudan talimatıyla aktif siyasete adım atan Kasım Gülek, Bilecik Milletvekili sıfatıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) girdi. İki dönem boyunca Bilecik’i parlamentoda temsil eden Gülek, 1946 genel seçimlerinde Adana Milletvekili seçildi.
TBMM Ticaret Komisyonu Başkanlığı görevini yürüten Gülek, 1947 senesinde kurulan Hasan Saka Kabinesi’nde Bayındırlık Bakanlığı görevine getirilerek dönemin en genç bakanı unvanını kazandı. Gülek, 1948 yılında ise Ulaştırma Bakanı olarak kabinedeki yerini korudu.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KORE KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA SEÇİLDİ
Siyasi çizgisini uluslararası alana da taşıyan Kasım Gülek, 1949 yılında gittiği Kore’de yeni oluşturulan Birleşmiş Milletler Kore Komisyonu Başkanlığı görevine getirildi.
1950 genel seçimlerinde CHP’nin yaşadığı mağlubiyetin ardından toplanan VIII. Kurultay’da, genel sekreteri seçme yetkisinin delegelere verilmesiyle birlikte CHP Genel Sekreteri oldu. Bu görevi XV. Kurultay’a kadar düzenlenen tüm parti içi seçimlerde korumayı başaran Gülek, 1950-1959 yılları arasında 9 yıl boyunca kesisintisiz olarak CHP Genel Sekreterliği makamında bulundu.
'ÇARIKLI POLITIKACI' OLARAK TANINDI
Genel sekreterlik dönemi boyunca Türkiye’nin dört bir yanına kapsamlı ziyaretler düzenleyen Kasım Gülek, doğrudan halkın içinde yer alan bir saha siyasetçisi portresi çizdi. Anadolu gezilerinde vatandaşlarla kurduğu samimi temaslar ve yürüttüğü arazi çalışmaları nedeniyle kamuoyunda “çarıklı politikacı” ifadesiyle anılmaya başladı.
1959 yılında partideki genel sekreterlik görevinden istifa eden Gülek, siyasal yaşamına farklı kulvarlarda devam etti.
YENİDEN MİLLETVEKİLİ SEÇİLDİ
Kasım Gülek, 1961 yılında Adana temsilcisi sıfatıyla Temsilciler Meclisi’ne girdi. Aynı dönemde gazeteci Lütfü Akdoğan ile ortaklaşa Tanin gazetesini yayın hayatına kazandırdı.
1961 ve 1965 genel seçimlerinde yeniden Adana Milletvekili seçilerek meclisteki yerini alan Gülek, 1968 yılında NATO Parlamenter Asamblesi Başkanlığı makamına seçildi. Deneyimli devlet adamı, 1969-1971 yılları arasında ise Cumhuriyet Senatosu Üyesi olarak görev yaptı.
ULUSLARARASI GÖREVLERDE DE BULUNDU
Gülek’in mesaisi yalnızca yurt içi siyasetle sınırlı kalmadı. Kariyeri boyunca Birleşmiş Milletler Kore Komisyonu Başkanlığı, Kuzey Atlantik Asamblesi Başkanlığı, Avrupa Konseyi Kurucu Üyeliği, Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi Başkan Yardımcılığı ve NATO Parlamenterler Konferansı Başkan Yardımcılığı gibi kritik uluslararası misyonları üstlendi.
Bunların yanı sıra Atlantik Enstitüsü Başkanlığı ile Doğu Akdeniz Kalkınma Enstitüsü İkinci Başkanlığı görevlerini yürüterek uluslararası ilişkiler alanında Türkiye’yi temsil etti.
KASIM GÜLEK NE ZAMAN ÖLDÜ?
Kasım Gülek, 19 Ocak 1996 tarihinde solunum yetmezliği tedavisi gördüğü ABD'nin Washington kentindeki Walter Reed Askeri Hastanesi’nde 91 yaşında hayatını kaybetti.
Naaşı Türkiye’ye getirilen Gülek için başkent Ankara’daki Kocatepe Camii’nde cenaze töreni düzenlendi. Kılınan cenaze namazının ardından memleketi Adana’ya nakledilen Gülek’in cenazesi Adana Asri Mezarlığı’ndaki aile kabristanında toprağa verildi.
Nilüfer Şakire Gülek ile evli olan Kasım Gülek’in bu evlilikten XXI. Dönem Adana Milletvekili Tayyibe Gülek ile Mehmet Mustafa Rıfat Gülek adında iki çocuğu bulunuyor.
