Otomotiv dünyasında hızla yaygınlaşan elektrikli ve akıllı araçlar, bu kez teknolojik özellikleri nedeniyle güvenlik tartışmalarının merkezine yerleşti. Türkiye başta olmak üzere birçok ülkede, gelişmiş kamera ve sensör sistemleri bulunan bazı otomobillerin askeri ve stratejik tesislere girişine yönelik yasaklar ve kısıtlamalar uygulanıyor.
Araçların çevreyi görüntüleyebilmesi, konum bilgilerini kaydedebilmesi ve elde edilen verileri uzaktaki sunuculara aktarabilmesi, özellikle savunma sanayisinde yeni önlemlerin alınmasına yol açtı.
TÜRKİYE'DE 4 DEV SAVUNMA KURULUŞUNDAN YASAK KARARI
Türkiye'de savunma sanayisinin önde gelen kuruluşları ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ Motor Sanayii (TEI), yabancı elektrikli otomobillerin kampüslerine girişini güvenlik gerekçesiyle kısıtladı.
Uygulamaya ilişkin açıklama yapan TEI Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, modern otomobillerde bulunan gelişmiş kamera ve sensör sistemlerinin kritik tesisler açısından risk oluşturabileceğini belirtti.
Akşit, yabancı elektrikli araçların kampüslere alınmadığını açıklarken bu otomobillerin çevreyi haritalandırabilmesine ve yazılım sistemlerinin kontrolünün üretici firmalarda bulunmasına dikkat çekti.
Yerli araçlara izin verildiğini ifade eden Akşit, yazılımın ve kontrol mekanizmasının güvenilir biçimde yönetilmesinin savunma güvenliği açısından önem taşıdığını vurguladı.
POLONYA'DA ASKERİ TESİSLERE GİRİŞ ENGELLENDİ
Elektrikli ve bağlantılı otomobillere yönelik dikkat çeken kararlardan biri Polonya'da alındı.
Polonya ordusu, Şubat 2026'da Çin'de üretilen otomobillerin koruma altındaki askeri alanlara girişini yasakladı.
Yetkililer, araçlardaki kameralar, mikrofonlar ve konum belirleme sistemlerinin hassas bilgilerin izinsiz toplanmasına yol açabileceği endişesiyle hareket edildiğini açıkladı.
Karar yalnızca araçların girişini kapsamadı. Askeri personelin görev telefonlarını Çin üretimi otomobillerin multimedya sistemlerine bağlaması da yasaklandı.
Belirli güvenlik özelliklerinin devre dışı bırakılması halinde ise bazı araçlara istisna tanınabilmesi öngörüldü.
ALMANYA VE ÇEKYA'DA BENZER ÖNLEMLER
Almanya'da Çin üretimi bazı otomobillerin askeri ve istihbarat tesislerinin otoparklarına girişi sınırlandırılıyor.
Özellikle hassas askeri alanlarda söz konusu araçların güvenlik sınırları dışında bulunan farklı park noktalarına yönlendirildiği belirtiliyor.
Çekya'da da benzer şekilde Çin'de üretilen otomobiller için askeri tesislerde çeşitli kısıtlamalar devreye alındı.
Ülkedeki uygulamalar yalnızca Çinli otomobil markalarıyla sınırlı kalmadı. Çin'de üretilen bazı Tesla ve Volvo modelleri de kısıtlamaların kapsamına girdi.
Öte yandan ORLEN grubuna bağlı rafineri ve petrokimya şirketi, Mart 2026'da aldığı kararla Çin üretimi otomobillerin dört stratejik sanayi tesisine girişini yasakladı.
İNGİLTERE VE İSVİÇRE'DE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
İngiltere'de Çin üretimi otomobilleri bütün askeri tesislerden uzak tutan ülke çapında genel bir yasak bulunmuyor.
Ancak bazı savunma kuruluşları, kendi sorumluluklarındaki alanlarda elektrikli ve bağlantılı araçlar için daha sıkı güvenlik tedbirleri uygulayabiliyor.
İsviçre'de de internet bağlantısı üzerinden veri aktarabilen araçların hassas askeri bölgelerin yakınında kullanılmasına ilişkin kısıtlamalar bulunuyor.
Fransa'da ise askeri karşı istihbarat birimlerinin BYD ve Tesla gibi markaların veri toplama özelliklerinden kaynaklanabilecek risklere ilişkin uyarılar yaptığı belirtiliyor. Ülkede söz konusu markaları kapsayan genel bir askeri tesis yasağı bulunmuyor.
ABD'DE 2027 İÇİN YASAK DÜZENLEMESİ GÜNDEMDE
Elektrikli ve akıllı otomobillerin veri güvenliği tartışmaları ABD'ye de taşındı.
ABD'de hazırlanan 2027 mali yılı savunma yetkilendirme yasa tasarısında, güvenlik riski taşıdığı değerlendirilen belirli yabancı bağlantılı araçların 1 Temmuz 2027'den itibaren askeri tesislerde kullanılmasını engelleyecek hükümler yer aldı.
Düzenleme girişiminin temelinde, stratejik noktaların görüntülenmesi ve hassas verilerin yabancı bağlantılı sistemler üzerinden aktarılması ihtimali bulunuyor.
Ancak söz konusu hükümler, bütün elektrikli otomobillerin ABD genelinde yasaklandığı anlamına gelmiyor.
ÇİN, TESLA İÇİN BENZER KARAR ALMIŞTI
Araçların veri güvenliği konusunda kısıtlama uygulayan ülkeler arasında Çin de bulunuyor.
Çin yönetimi, 2021 yılında Tesla otomobillerinin kamera ve kayıt sistemlerinden kaynaklanabilecek riskler nedeniyle bu araçların askeri tesislerde kullanımını sınırlandırdı.
Tesla'nın veri güvenliği uygulamalarının Çin standartlarına uygun olduğunun açıklanmasının ardından 2024 yılında bazı kısıtlamalar gevşetildi.
ASIL TEHLİKE ELEKTRİK MOTORU DEĞİL, TOPLANAN VERİLER
Güvenlik tartışmalarının merkezinde otomobillerin elektrikle çalışması değil, sahip oldukları gelişmiş dijital sistemler yer alıyor.
Yeni nesil araçlar, kamera ve radar sistemleriyle çevrelerini algılayabiliyor, konum bilgilerini işleyebiliyor ve çeşitli verileri internet bağlantısı aracılığıyla aktarabiliyor.
Günlük kullanımda sürüş güvenliğini ve konforu artıran bu teknolojiler, askeri tesisler ve savunma sanayisi merkezlerinde farklı riskler doğurabiliyor.
Özellikle tesislerin yerleşim planları, giriş noktaları ve çevresindeki hareketliliğe ilişkin bilgilerin yetkisiz kişilerin eline geçme ihtimali, ülkeleri daha sıkı güvenlik önlemleri almaya yöneltiyor.
Alınan kararlar, elektrikli otomobillerin Türkiye'de veya diğer ülkelerde tamamen yasaklandığı anlamına gelmiyor. Kısıtlamalar ağırlıklı olarak savunma sanayisi kuruluşları, askeri bölgeler ve stratejik öneme sahip tesislerle sınırlı tutuluyor.
