Kuzey Ege’nin birleştiği stratejik noktada yükselen Türkiye'nin en büyük adası, asırlar boyunca taşıdığı ismiyle değil, 1970 yılında kavuştuğu yeni kimliğiyle hafızalarda yer ediniyor. Antik Çağ'dan Osmanlı’ya, Lozan Barış Antlaşması'ndan günümüze uzanan zengin geçmişiyle öne çıkan ada, kültürel mirası ve büyüleyici atmosferiyle dikkat çekiyor.

İMROZ NEREDE VE NEREYE BAĞLI?

Ege Denizi’nin kuzeydoğusunda, Çanakkale Boğazı’nın hemen girişinde yer alan ada, idari olarak Çanakkale iline bağlı bir ilçe konumundadır. Gelibolu Yarımadası’nın batı komşusu olan yerleşim, 290 kilometrekarelik yüzölçümüyle ülkemizin en geniş kara parçası unvanını taşır.

Toplam 95 kilometrelik kıyı şeridine sahip olan ada; doğudan batıya 29,5 kilometre, kuzeyden güneye ise 13 kilometrelik bir genişliğe sahiptir.

İMROZ’UN ESKİ ADI NE VE GÖKÇEADA İSMİ NEREDEN GELİYOR?

Gökçeada, tarih boyunca resmî ve sivil kaynaklarda İmroz ismiyle anıldı. Antik dönem coğrafyacılarının eserlerinde "İmbros" veya "Imbros" şeklinde geçen bu adlandırma, Osmanlı Devleti döneminde Türkçe telaffuza uyarlanarak İmroz halini aldı. Unutulmaz denizci Piri Reis de ünlü eseri Kitab-ı Bahriye’de bölgeyi bu isimle haritalandırdı. Yüzyıllar boyunca korunan bu adlandırma, Cumhuriyet döneminde de varlığını sürdürdü.

İMROZ’UN ADI NEDEN GÖKÇEADA OLARAK DEĞİŞTİRİLDİ?

Bakanlar Kurulu’nun 29 Temmuz 1970 tarihli ve 8479 sayılı kararıyla adanın resmi adı Gökçeada olarak tescillendi. Türkiye genelinde yürütülen yer isimlerini Türkçeleştirme politikası kapsamında gerçekleşen bu adım, adaya resmi boyutta yeni bir kimlik kazandırdı. Bununla birlikte akademisyenler ve tarihçiler, "İmroz" kelimesinin adanın tarihsel hafızasındaki sarsılmaz yerini koruduğunu vurgulamaktadır.

İMROZ NE DEMEK VE İSMİNİN ANLAMI NEDİR?

İmroz kelimesi, kökenini Antik Grekçe’deki "İmbros" sözcüğünden alır. Antik dönem yazarlarından Plinius’un metinlerinde de geçen bu adlandırma, adanın coğrafi yapısıyla bütünleşmiş köklü bir geçmişe işaret eder. Her ne kadar kelime anlamına dair farklı etimolojik görüşler bulunsa da tarihsel metinler İmbros ile İmroz arasındaki doğrudan bağın varlığını açıkça ortaya koyuyor.

İMROZ’UN TARİHİ NE ZAMAN BAŞLADI?

Adadaki ilk yerleşik hayat Antik Çağ’a, bölgenin kadim halklarından Pelasglara kadar uzanır. MÖ 500 yılında Atinalı komutan Miltiades adayı Atina yönetimine bağladı. Roma İmparatorluğu dönemine kadar Atina kontrolünde kalan ada, coğrafi konumu sayesinde Kuzey Ege deniz ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri haline geldi.

İMROZ OSMANLI TOPRAKLARINA NE ZAMAN KATILDI?

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’un fethinden iki yıl sonra, yani 1455 yılında adayı Osmanlı topraklarına kattı. Asırlar süren Osmanlı hâkimiyeti boyunca adaya camiler, çeşmeler ve çamaşırhaneler gibi çok sayıda mimari eser inşa edildi. Adanın tarihi köylerinde yükselen taş evler ve ibadethaneler, bu zengin dönemin izlerini günümüze taşır.

İMROZ LOZAN ANTLAŞMASI İLE TÜRKİYE’YE NE ZAMAN BAĞLANDI?

Balkan Savaşları sırasında Yunanistan’ın işgaline uğrayan ve Birinci Dünya Savaşı’nda kritik bir askeri üs olarak kullanılan ada, 1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına dâhil edildi. 22 Eylül 1923 tarihinde resmen Türkiye’ye devredilen ada, Çanakkale’nin bir ilçesi olarak varlığını sürdürdü.

İMROZ’DA RUM NÜFUSU VE TARİHÎ KÖYLER

Lozan Antlaşması doğrultusunda gerçekleşen Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesinde adada yaşayan Rum toplumu kapsam dışı tutuldu. Zaman içerisinde yaşanan göç hareketleri adanın demografisini değiştirse de Zeytinliköy, Tepeköy, Dereköy ve Bademli gibi köyler geleneksel Rum mimarisini günümüze taşımaya devam ediyor. Taş döşeli dar sokaklar, tarihi kiliseler ve özgün konutlar, adanın çok kültürlü miras simgeleri arasında yer alır.

İsmet Karakoç kimdir, neden öldü? Kemalpaşa Belediyesi çalışanından acı haber
İsmet Karakoç kimdir, neden öldü? Kemalpaşa Belediyesi çalışanından acı haber
İçeriği Görüntüle

İMROZ’A NASIL GİDİLİR VE GÖKÇEADA FERİBOTU NEREDEN KALKIYOR?

Adaya ulaşım, Çanakkale’nin Eceabat ilçesinde yer alan Kabatepe Limanı’ndan kalkan feribotlarla sağlanır. Seferlerini sürdüren feribotlar adanın kuzeydoğusundaki Kuzu Limanı’na yanaşır. Kabatepe ile ada arasındaki deniz yolculuğu ortalama 1 saat 20 dakika sürer. Yolcular adaya yaya olarak geçebileceği gibi hususi araçlarıyla da seyahat edebilir.

İMROZ’DA GEZİLECEK YERLER NERELER?

Gökçeada; Kaleköy, Zeytinliköy, Tepeköy, Dereköy ve Bademli gibi tarihi yerleşimleriyle ziyaretçilerine görsel bir şölen sunar. Doğal güzellikler arasında öne çıkan noktalar ise şunlardır:

  • Aydıncık Plajı: Rüzgâr sörfü tutkunlarının bir numaralı adresi.

  • Tuz Gölü: Doğal yapısıyla dikkat çeken şifalı çamur alanı.

  • Marmaros Şelalesi: Adanın bakir doğasını sergileyen gizli cennet.

  • Peynir Kayalıkları: Rüzgâr ve dalga erozyonuyla oluşmuş sıradışı jeolojik yapılar.

Uluslararası Sakin Şehir (Cittaslow) ağına dahil olan ada; zeytincilik, organik tarım, arıcılık ve küçükbaş hayvancılıkla ekonomi çarklarını döndürmektedir.