Eskişehir’in Çifteler ilçesine bağlı Abbashalimpaşa Mahallesi, 113 yıldır korunan sıra dışı yerleşim planıyla dikkat çekiyor. Balkan Savaşları sonrası bölgeye yerleşen göçmenlerin kurduğu mahallede, sokakların tamamı düz, birbirine paralel ve çıkmaz sokaksız şekilde planlandı.
Eskişehir kent merkezine yaklaşık 66 kilometre uzaklıkta bulunan kırsal mahalle, kare ve dikdörtgen bloklardan oluşan yapısıyla Türkiye’deki birçok geleneksel yerleşimden ayrılıyor. İlk günkü imar düzenine sadık kalınarak büyüyen Abbashalimpaşa, mimari dokusuyla İspanya’nın Barcelona kentini hatırlatıyor.
BALKAN SAVAŞLARI SONRASI KURULDU
Abbashalimpaşa Mahallesi’nin kuruluşu, 1912 Balkan Savaşları dönemine uzanıyor. Bulgaristan’ın Kırcaali ve çevresinden göç etmek zorunda kalan Türk aileler, Eskişehir’in Çifteler ilçesindeki bu bölgeye yerleştirildi.
Kuruluş aşamasında ailelere 120 dekar tarla ile yaklaşık 700 metrekare arsa tahsis edildiği belirtiliyor. Yerleşim planı belirli kurallar çerçevesinde oluşturuldu ve yıllar içinde yapılan yeni yapılar da bu plana uygun şekilde inşa edildi.
Mahalledeki binaların ve sokakların düzeni, aradan geçen 113 yıla rağmen büyük ölçüde korunuyor. Düz caddeler, birbirini kesen sokaklar ve geniş yerleşim alanları bölgenin en belirgin özellikleri arasında yer alıyor.
İSMİ ABBAS HALİM PAŞA’DAN GELİYOR
Mahallenin ilk dönemlerde “Mandıra” adıyla anıldığı ifade ediliyor. Daha sonra bölge halkının talebi doğrultusunda yerleşime Abbas Halim Paşa’nın adı verildi.
30 Aralık 1914 tarihinde alınan kararla ismi değiştirilen yerleşim, bugün Abbashalimpaşa Mahallesi olarak biliniyor. Mahalle adını, Osmanlı döneminde çeşitli devlet görevlerinde bulunan Abbas Halim Paşa’dan alıyor.
“YENİ EVLERDE BİLE PLAN BOZULMAZ”
Abbashalimpaşa Mahallesi Muhtarı Mehmet Güçen, köyün mimari düzeninin yıllardır korunduğunu belirterek, yeni yapılan evlerin dahi mevcut plana uygun olmak zorunda olduğunu söyledi.
Güçen, “Köyümüz 113 yıllık ve Türkiye genelinde eşi benzeri zor bulunan bir yerleşimdir. Sokaklarımızın tamamı eşit, düz ve paraleldir. Hiçbir çıkmaz sokağımız yoktur. Yeni bir ev yapılacağı zaman bu mimari düzen kesinlikle bozulamaz” dedi.
Mahallenin geçmişte daha kalabalık olduğunu belirten Güçen, nüfusun yıllar içinde azaldığını kaydetti. Bir dönem 600-700 kişiye ulaşan nüfusun bugün yaklaşık 300 seviyesine düştüğünü ifade etti.
22 BİN DEKARLIK ARAZİSİ BULUNUYOR
Abbashalimpaşa Mahallesi’nin yaklaşık 22 bin dekar araziye sahip olduğunu belirten Muhtar Mehmet Güçen, tarım ve hayvancılık faaliyetleri nedeniyle bölgeye ilginin yüksek olduğunu söyledi.
Mahallenin düzenli yapısı, geniş arazileri ve tarihi geçmişi sayesinde ziyaretçilerin dikkatini çektiğini belirten Güçen, yerleşimin özgün mimari kimliğinin gelecek yıllarda da korunmasını hedeflediklerini dile getirdi.
Eskişehir’in saklı mimari miraslarından biri olarak öne çıkan Abbashalimpaşa Mahallesi, 113 yıllık planlı yapısıyla hem tarih meraklılarının hem de fotoğraf tutkunlarının ilgisini çekmeye devam ediyor.
