7589 sayılı Kanun kapsamında yapılan yasal düzenlemeyle belirsiz alacak davası hukuk sisteminden çıktı. 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yasa, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107. maddesini yürürlükten kaldırırken kısmi davalarda talep artırımı için yeni kurallar getirdi. Yeni düzenlemenin mevcut işçilik ve tazminat davalarına etkisi de resmiyet kazandı.
BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALDIRILDI MI?
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, 16 Temmuz 2026 tarihinde 7589 sayılı Kanun'u kabul etti. Düzenleme, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.
Yasanın 19. maddesi, belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK'nin 107. maddesini yürürlükten kaldırdı. Bu tarihten itibaren mahkemelerde belirsiz alacak davası türüyle yeni dosya açma dönemi kapandı.
BELİRSİZ ALACAK DAVASI NEDİR VE NEDEN KALDIRILDI?
Hukuk sisteminde davacılar, alacak tutarını dava açılış tarihinde tam olarak hesaplayamadıkları durumlarda belirsiz alacak davası yoluna başvuruyordu. Davacı taraf, hukuki ilişkiyi ve asgari talep tutarını belirterek yargı sürecini başlatıyordu.
Yargılama aşamasında bilirkişi raporu veya toplanan delillerle gerçek tutar ortaya çıktığında davacılar taleplerini yükseltiyordu. Uygulamada özellikle kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve çeşitli tazminat uyuşmazlıkları bu yöntemle mahkemeye taşınıyordu. Yasama organı, 2026 yılı düzenlemesiyle HMK 107'yi kaldırarak kısmi davada talep artırımı esaslarını yeniden kurguladı.
BELİRSİZ ALACAK DAVASI YERİNE NE GELDİ?
Belirsiz alacak davasının sona ermesinin ardından yasa koyucu, HMK'nin 109. maddesindeki kısmi dava hükümlerini güncelledi. Yeni sisteme göre davacılar, alacaklarının belirli bir bölümü için dava açtıktan sonra tahkikat aşaması bitene kadar taleplerini bir kez artırabilecek.
Mahkemeler, bu artırımı iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirmeyecek. Artırılan alacak tutarı bakımından zamanaşımı süresi, kanundaki şartların sağlanması hâlinde davanın açıldığı tarihte kesilmiş sayılacak. Mevzuatta daha önce de yer alan kısmi dava kurumu, 2026 değişikliğiyle birlikte özel bir talep artırımı yetkisi kazandı.
31 TEMMUZ 2026 ÖNCESİNDE AÇILAN DAVALAR NE OLACAK?
7589 sayılı Kanun'un içerdiği geçiş hükmü, yasa değişikliğinden önce açılan dosyaların akıbetini belirledi. HMK'nin 107. maddesi yürürlükten kalkmadan önce mahkemelere sunulan belirsiz alacak davaları, eski mevzuat hükümlerine göre ilerleyecek.
Mahkemeler, 31 Temmuz 2026 tarihinden önce açılan hiçbir davayı sırf kanun değişikliği gerekçesiyle reddetmeyecek. Hâkimler, devam eden yargılamalarda davanın açılış tarihini ve dosyanın mevcut usul aşamasını esas alacak.
İŞÇİLİK ALACAKLARINDA BELİRSİZ ALACAK DAVASI DÖNEMİ BİTTİ Mİ?
Yürürlüğe giren yasal değişiklik, iş mahkemelerindeki işçilik alacakları davalarını doğrudan etkiledi. Çalışanlar; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve genel tatil alacakları için 31 Temmuz 2026 sonrasında HMK 107 kapsamında yeni dava açamıyor.
Hak sahipleri, uyuşmazlığın şartlarına göre kısmi dava seçeneğini kullanabiliyor. Yargılama sürecinde bilirkişi hesaplamasıyla alacak tutarı kesinleştiğinde, davacılar HMK 109'daki yeni kural çerçevesinde talep artırımı yapıyor. İş uyuşmazlıklarında dava şartı olan zorunlu arabuluculuk uygulaması ise kesintisiz sürüyor.
KISMİ DAVADA TALEP ARTIRIMI NASIL YAPILACAK?
HMK 109'a eklenen yeni düzenleme, kısmi davalarda talep artırımı için üç temel şartı zorunlu kılıyor:
-
Davacılar, talep artırımını aynı dava dosyası üzerinden gerçekleştirecek.
-
Taraf vekilleri veya davacılar, artırım hakkını yalnızca bir defa kullanabilecek.
-
Başvurular, mahkemenin tahkikat aşamasını bitirmesinden önce tamamlanacak.
Artırılan miktar yönünden zamanaşımının kesilmesinde ilk dava tarihi geçerli olacak. Faiz başlangıç tarihleri ve diğer usul sonuçları ise her uyuşmazlığın kendi niteliğine göre belirlenecek.
ISLAH HAKKI DEVAM EDİYOR MU?
Belirsiz alacak davasının mevzuattan çıkması, hukuk yargılamasındaki ıslah kurumunu ortadan kaldırmadı. HMK bünyesinde yer alan ıslah maddeleri geçerliliğini koruyor.
Ancak hukukçular, kısmi davadaki yeni talep artırımı mekanizması ile ıslah kurumunun farklı usul işlemleri olduğuna dikkat çekiyor. Davacılar, dosyanın bulunduğu aşamaya ve talebin hukuki niteliğine göre hangi yolu izleyeceklerine karar veriyor.
12. YARGI PAKETİ HANGİ TARİHTE YÜRÜRLÜĞE GİRDİ?
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi adıyla bilinen 7589 sayılı Kanun, 16 Temmuz 2026 günü TBMM'de yasalaştı. Düzenleme, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlük kazandı. HMK 107'yi kaldıran madde de aynı gün uygulamaya geçti.
SIKÇA SORULAN SORULAR VE YANITLARI
Belirsiz alacak davası tamamen kalktı mı? 7589 sayılı Kanun, belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK 107. maddeyi yürürlükten kaldırdı.
Yasal düzenleme hangi tarihte yürürlüğe girdi? Kanun değişikliği, 31 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Eski davalar için HMK 107 geçerli mi? Kanundaki geçiş hükmü gereğince 31 Temmuz 2026 öncesinde açılan davalarda eski HMK 107 kuralları geçerliliğini koruyor.
Belirsiz alacak davası yerine hangi dava açılıyor? Davacılar, uyuşmazlığın özelliğine göre güncellenen talep artırımı imkânına sahip kısmi davayı veya diğer uygun dava türlerini tercih ediyor.
Devam eden davalar iptal mi olacak? 31 Temmuz 2026 tarihinden önce açılan davalar iptal olmuyor ve eski usul kurallarıyla yargılamaya devam ediyor.
Kıdem tazminatı için belirsiz alacak davası açılır mı? 31 Temmuz 2026 sonrası dönemde kıdem tazminatı talepleri için belirsiz alacak davası açılamıyor; hak sahipleri kısmi dava yoluna başvuruyor.
Kısmi davada talep artırımı kaç kez yapılıyor? HMK 109'daki yeni kural uyarınca davacılar talep artırımını bir defaya mahsus yapıyor.
Talep artırımı için son zaman ne zaman? Davacılar, talep artırımı dilekçelerini mahkemenin tahkikat aşaması sona ermeden önce sunuyor.
Kısmi davada zamanaşımı nasıl işliyor? Yeni düzenleme kapsamında artırılan alacak miktarı için zamanaşımı, yasal şartların varlığı hâlinde ilk davanın açıldığı tarihte kesiliyor.
Tazminat davaları bu değişiklikten etkileniyor mu? Daha önce belirsiz alacak davası şeklinde açılan tazminat davaları da yeni düzenleme kapsamına giriyor; ancak 31 Temmuz 2026 öncesi dosyalar eski kurallara tabi kalıyor.
