Türkiye’nin güvenlik gündeminde adı sıkça geçen ve kamuoyunda geniş bir merak uyandıran isimlerin başında gelen Alaattin İlyas Saral, organize suç dünyasındaki konumuyla dikkat çekmektedir. Güvenlik birimlerinin raporlarında "Sarallar" olarak bilinen yapılanmanın önde gelen yöneticilerinden biri şeklinde anılan Saral, "Ağadayı" lakabıyla tanınır. Aslen Trabzon’un Of ilçesine bağlı köklü bir aileye dayanan bu ismin geçmişi, arama motorlarında ve haber platformlarında sıklıkla araştırılmaktadır. Yaşına dair resmi ve net bir nüfus kaydı bulunmasa da, özellikle suç örgütü yapılanmasındaki liderlik evreleri ve yürüttüğü faaliyetler kamuoyunun yakın markajındadır.
Örgüt içi hiyerarşide en üst kademeye yükselme süreci, yapıya dair kritik dönüm noktalarını barındırır. Hüseyin Saral’ın 2005 yılında İtalya’da uğradığı silahlı saldırı sonucunda hayatını kaybetmesinin ardından, yapı içerisinde yönetim boşluğu doğmuştur. Bu süreçte Burhanettin Saral ve Ümit Saral gibi figürlerle birlikte hareket eden Alaattin İlyas Saral, zamanla diğer isimlerin cezaevine girmesiyle birlikte grubun genel liderliğini tek başına üstlenmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün geçmiş yıllara ait raporlamalarında, Sarallar yapılanmasının Alaattin Çakıcı’nın grubundan sonra ülkedeki en büyük ikinci silahlı organize suç yapılanması olduğu ifade edilmektedir.
YURT DIŞI FİRARI, YAKALANMA VE ADLİ SÜREÇ
Alaattin İlyas Saral’ın hukuki mücadelesi ve adalet mercileriyle olan teması uluslararası boyutlar taşımaktadır. İstanbul merkezli yürütülen geniş çaplı bir operasyonun bilgisine önceden ulaşarak yurdun dışına çıkan Saral hakkında uluslararası arama kararları çıkarılmıştır. Hakkında çıkarılan kırmızı bültenin ardından kaçış planını sürdüren Saral, Brüksel üzerinden Tanzanya’ya geçmek isterken Belçika emniyet güçlerinin operasyonuyla yakalanmıştır.
Belçika mahkemelerinde görülen dosyalarda Türkiye’deki adli makamları işaret ederek "Benim Türkiye'de mahkemem var, beni ülkeme iade edin" beyanında bulunan Saral, kendi talebi doğrultusunda Haziran 2023’te Türkiye’ye getirilmiştir. İstanbul Havalimanı’na indiği anda gözaltına alınarak tutuklanan Saral hakkında "suç işlemek amacıyla silahlı örgüt kurmak ve yönetmek" ile "nitelikli yağma" suçlamalarıyla ağır hapis cezası istemli dava süreçleri devam etmektedir. Aynı zamanda tahliye olup olmadığına dair iddialar sıkça gündeme gelse de, yargılamaları sürmektedir.
ŞAHİNLER GRUBU İLE HUSUMET VE KANLI ÇATIŞMALAR
Sarallar yapılanmasının geçmişi, yeraltı dünyasındaki diğer büyük güç odaklarıyla yaşanan şiddetli çatışmalarla doludur. Bunların en bilineni ve kanlısı, Sedat Şahin liderliğindeki "Şahinler" grubuyla yıllara dayanan rekabettir. Özellikle 2015 ile 2017 yılları arasında İstanbul genelinde peş peşe yaşanan, çok sayıda kişinin hayatını kaybetmesine ve yaralanmasına yol açan silahlı suikast dalgalarının arkasında bu iki grubun hesaplaşması yer almıştır. Emniyet birimlerinin analizlerine göre, bu karşılıklı eylemlerin planlanmasında ve yürütülmesinde Alaattin İlyas Saral’ın doğrudan rol oynadığı iddia edilmektedir.
BARIŞ MASASI VE DEVLET BAHÇELİ GÜNDEMİ
Yıllardır süren ve sokaklarda güvenlik riskleri doğuran kanlı husumetin sonlandırılmasına yönelik son dönemde dikkat çekici gelişmeler yaşanmaktadır. İki büyük grubun 22 yıllık çatışma geçmişini bitirmek amacıyla masaya oturduğu iddiaları, siyaset ve kamuoyu kulislerinde geniş yankı uyandırmıştır. Bu barış denkleminin en önemli halkalarından biri, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin arabuluculuk rolü olmuştur.
Süreçteki adımlar zincirleme olarak şu şekilde ilerlemiştir:
-
Ankara Zirvesi İddiası: İki grubun, Devlet Bahçeli’nin himayesinde ve arabuluculuğunda Ankara’da organize edilen yemekli bir toplantıda bir araya gelerek resmi barış ilan edeceği ve ortak bir bildiri yayımlayacağı gündeme gelmiştir.
-
Sürmene Buluşması: Ankara’daki bu büyük zirveye zemin hazırlamak amacıyla Trabzon’un Sürmene ilçesinde Saral ailesi tarafından devasa bir organizasyon gerçekleştirilmiştir. Alaattin Saral ile Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral’ın da iştirak ettiği bu 4 bin kişilik birlik ve beraberlik yemeği, bölgedeki kenetlenmenin bir göstergesi olmuştur.
-
Milliyetçi Çizgi ve Siyasi Temaslar: Yapıların ideolojik refleksleri göz önüne alındığında, barış hamlesinin ilk somut işareti Temmuz 2023’te cezaevinden tahliye olan Sedat Şahin’in MHP lideri Devlet Bahçeli’yi makamında ziyaret etmesiyle verilmiştir. Benzer bir zaman diliminde (Haziran 2023) Alaattin İlyas Saral’ın ülkeye dönerek teslim olması, sokaklardaki silahlı hareketliliği dondurmayı amaçlayan geniş kapsamlı bir uzlaşı ve denge arayışının parçası olarak yorumlanmıştır.
