Türk bürokrasisi ve siyasetinde uzun yıllar boyunca kritik görevler üstlenen M. Vecdi Gönül; kaymakamlık, valilik, İçişleri Bakanlığı Müsteşarlığı, Sayıştay Başkanlığı, milletvekilliği ve Milli Savunma Bakanlığı gibi pek çok önemli kademede bulunmuştur. Kamu yönetimi alanındaki köklü geçmişiyle dikkat çeken Gönül, Türkiye’nin yakın tarihine damga vuran isimler arasında yer almaktadır.
EĞİTİM HAYATI VE AKADEMİK GEÇMİŞİ
Vecdi Gönül, 1960 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun olmuştur. Aynı yıl Erzincan maiyet memurluğuna atanarak kamu kariyerine adım atan Gönül, kaymakamlık kursunu birincilikle tamamlamıştır. Askerlik görevini 1963 yılında Polatlı Topçu Okulunda yedek subay olarak yerine getirdikten sonra akademik çalışmalarına ağırlık vermiştir.
1965 yılında Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde (TODAİE) uzmanlık eğitimi alan Gönül, kazandığı bursla Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Güney Kaliforniya Üniversitesinde kamu yönetimi dalında yüksek lisans yapmıştır. Ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde doktorasını tamamlayarak akademik ve mesleki birikimini pekiştirmiştir.
KAYMAKAMLIKTAN MERKEZİ BÜROKRASİYE UZANAN YOLCULUK
Meslek hayatının ilk yıllarında Gerger, Araban, Tercan, Doğanhisar, Çamardı, Hozat ve Narman gibi farklı ilçelerde kaymakamlık görevleri yürütmüştür. 1970 yılında İçişleri Bakanlığı Özlük İşleri Genel Müdürlüğünde şube müdürü olan Gönül, 1972’de Mülkiye Müfettişliği sınavını birincilikle kazanmıştır.
İçişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği ve Özlük İşleri Genel Müdürlüğü görevlerinin ardından 1976 başında Kocaeli Valiliğine atanmıştır. Kariyeri boyunca Emniyet Genel Müdürlüğü, Merkez Valiliği, Ankara Valiliği ve YÖK Kurucu Üyeliği gibi kritik görevlerde bulunmuştur. Emniyet Genel Müdürü olduğu dönemde Basın İlan Kurumu Hükümet Temsilciliğini de yürütmüştür.
İZMİR VALİLİĞİ DÖNEMİNDEKİ STRATEJİK YATIRIMLAR
13 Şubat 1984 tarihinde İzmir Valisi olarak göreve başlayan Vecdi Gönül, yaklaşık dört yıl süren bu dönemde kentin altyapısına ve eğitimine önemli katkılar sunmuştur. Adnan Menderes Havalimanı, Körfez Kuşaklama Tesisi ve Mustafa Kemal Sahil Bulvarı projelerinin temellerinin atılması ile Balçova Tesislerinin tamamlanması sürecinde aktif rol oynamıştır.
İzmir'deki valilik görevinden sonra 1988 yılında İçişleri Bakanlığı Müsteşarlığına getirilen Gönül; Ağır Sanayi Danışma Kurulu Başkanlığı, CIEC Başkanlığı ve Avrupa Konseyi Mahalli İdareler Daimi Konferansı Türk Heyeti Başkanlığı gibi uluslararası ve idari görevler üstlenmiştir.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI VE ULUSLARARASI GÖREVLER
8 Mayıs 1991 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Sayıştay Başkanlığına seçilen Vecdi Gönül, bu görevi yedi yıl boyunca sürdürmüştür. Sayıştay Başkanlığı döneminde uluslararası alanda da önemli sorumluluklar üstlenmiştir.
Avrupa Sayıştaylar Birliği (EUROSAI) ile Dünya Sayıştaylar Birliği (INTOSAI) kongrelerinde divan başkanlığı yapmış, uzun süre EUROSAI denetçiliği görevini yürütmüştür. Ayrıca kurucuları arasında yer aldığı ECO Ülkeleri Sayıştaylar Birliği'nin (ECOSAI) başkanlığını üç yıl boyunca yürütmüştür.
ÜÇ FARKLI İLDEN MİLLETVEKİLLİĞİ VE TBMM BAŞKANVEKİLLİĞİ
18 Nisan 1999 seçimlerinde Kocaeli milletvekili olarak parlamentoya giren Gönül, TBMM Başkanvekilliği görevinde bulunmuştur. Adalet ve Kalkınma Partisinin kuruluş aşamasında MKYK üyeliği ve Genel Başkan Yardımcılığı görevlerini üstlenmiş; ayrıca Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi ile Batı Avrupa Birliği Asamblesinde Türkiye'yi temsil etmiştir.
Siyasi kariyeri boyunca Kocaeli, İzmir ve Antalya olmak üzere üç farklı ilden milletvekili seçilerek Mecliste yer almıştır.
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI VE SAVUNMA SANAYİSİ PROJELERİ
Vecdi Gönül, 58., 59. ve 60. hükümetler döneminde Milli Savunma Bakanı olarak görev yapmıştır. 2002-2011 yılları arasında ve 2015 yılında tekrar bu makama gelen Gönül, Türk savunma sanayisinin dönüşüm sürecinde kritik projelere imza atmıştır.
Bakanlığı döneminde yürütülen başlıca projeler arasında şunlar yer almaktadır:
-
ATAK-T129 Taarruz Helikopteri Programı
-
ALTAY Modern Tank Projesi
-
HÜRKUŞ ve MİLGEM projeleri
-
A400M Nakliye Uçağı ve Aviyonik Sistem Modernizasyonu
-
TASMUS ve Taktik Tekerlekli Araçlar Projesi
-
Milli Modern Piyade Tüfeği ile Yeni Tip Denizaltı Tedarik Projesi
-
HİSAR Hava Savunma Füzesi ve GÖKTÜRK Keşif Gözetleme Uydusu
-
ANKA İHA sistemi ve F-4 modernizasyon çalışmaları
Bakanlık görevlerinin ardından 2011-2015 yılları arasında NATO Parlamenterler Asamblesi Türk Grubu üyesi olarak çalışan Gönül, 2016-2020 yılları arasında Türksat A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır. Türksat 5A ve 5B uydularının tedarik süreçleri bu dönemde gerçekleştirilmiştir.
ULUSLARARASI NİŞANLARI VE AİLE YAŞAMI
Lise öğretmeni Sevim Gönül ile evli olan Vecdi Gönül'ün üç çocuğu bulunmaktadır. Çocuklarından İbrahim Ömer Gönül, sermaye piyasaları alanındaki kariyeriyle tanınmış; Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) başkanlığı görevlerini yürütmüştür.
Vecdi Gönül; İspanya Beyaz Kurdeleli Büyük Askeri Liyakat Nişanı, Afganistan Gazi Amir Amanullah Han Yüksek Devlet Madalyası, Ukrayna Altın Takdir Madalyası ve Kazakistan Askeri Madalyası gibi pek çok uluslararası ödül ve nişana layık görülmüştür.




