Sıfır ve ikinci el arabalarla ilgili flaş açıklamalar! Böylesi ilk kez oluyor. Otomobilde en az 5 yıl öncesine geri dönülüyor. Çip krizi ve tedarik sorunu nedeniyle otomotiv sektörü büyük sorun yaşıyor. Bununla birlikte bazı markalar da farklı önlemler alıyor. Parça sıkıntısı nedeniyle bazı dev markalar, otomobillerin konfor ve güvenlik donanımını standart halinden çıkarıp isteğe bağlı sunmaya başladı. Dijital göstergenin yerini analog gösterge, dokunmatik ekranın yerini düğmeli ekranlar aldı.

Son yıllarda otomobiller dijitalleşti, konfor ve güvenlik donanımları arttı. Ancak çip krizi ve tedarik sorunu nedeniyle otomobiller eskisi gibi düşük aksesuarlı üretiliyor. Pandemi ile birlikte ortaya çıkan çip krizi ve tedarik sorunu aksesuarsız otomobil döneminin başlamasına yol açtı. Son dönemde bazı markalar parça sıkıntısı nedeniyle birçok konfor ve güvenlik donanımını standart aksesuar olmaktan çıkarıp isteğe bağlı olarak sunmaya başladı.

Dijital gösterge yerini analog göstergeye, dokunmatik multimedya ekran yerini düğme ile kontrol edilebilen ekrana bıraktı. Yani otomobilde en az beş yıl öncesine dönüldü.

GİRİŞ SEVİYESİ İSTENİYOR

Çip krizinin yol açtığı olumsuz etkiler Türkiye'de de derinden yaşanıyor. Son iki yıldır Türkiye'de satılan otomobillerde aksesuar seviyesi geriledi. Cam tavan, deri koltuk, şerit takip sistemi, kör nokta uyarısı gibi konfor ve güvenlik donanımları otomobillerden çıkarılmaya başlandı.

Daha önce standart olan donanımlar isteğe bağlı olarak getirilmeye başlandı.

Bunun en önemli nedeni ÖTV matrahına göre vergilendirme uygulaması. 1.000 TL'lik bir fark bile otomobilin ÖTV matrahını etkiliyor ve bir üst dilime çıkarıyor. Dolayısıyla otomobilin anahtar teslim satış fiyatını yükseltiyor. Bu yüzden firmalar modellerinin alt dilimdeki ÖTV matrahına girmesi için çabalıyor. Otomobillerini daha az aksesuarla getiriyorlar.

Ayrıca satın alma gücü eriyen tüketiciler de aksesuar talebinden vazgeçti. Giriş seviyesi denilen düşük donanımlı versiyonları tercih etmeye başladı. Çıplak tabir edilen modellere yöneldi. Oysa sis farı, deri koltuk, cam tavan düne kadar Türk tüketiciler için 'olmazsa olmaz' aksesuarlar arasında yer alıyordu.

SAVAŞ TEDARİK SIKINTISINI DERİNLEŞTİRDİ

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesiyle başlayan savaş tedarik sıkıntısının derinleşmesine neden oldu. Otomotiv sektörünün önemli hammadde ve komponent üreticisi olan iki ülkede tedarikin durması otomobil fabrikalarında üretimi aksattı.

ARAÇ FİYATLARI GELİŞMELERDEN NASIL ETKİLENECEK?

Rusya-Ukrayna savaşı bir ayı geride bırakırken, küresel otomotiv üretimindeki tedarik krizi de gittikçe büyüyor. Covid-19 nedeniyle tüm dünyada etkisi sürdüren çip krizinin ardından Rusya- Ukrayna savaşı başka krizleri de tetikledi. Peki bu durum araç fiyatlarını nasıl etkiler?

Gözden kaçırmayın

Akşamcılara, tiryakilere kötü haber! Alkola zam geldi! Akşamcılara, tiryakilere kötü haber! Alkola zam geldi!

Küresel araç üretiminde 5 milyon adetlik kayıp beklenirken, Türkiye’de de markalar satış hedeflerini düşürmeye başladı. Peki bu konuyla ilgili sektör ne diyor?

"PİYASA RAHATLAYACAK DERKEN..."

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç konuyla ilgili milliyet.com.tr'ye yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Covid- 19 hastalığı bitti. Piyasalar rahatlar derken, dünyada bazı madenler birtakım insanların elinde, bunların içinde Rusya’da var. Bunlar da ister istemez üretilen otomobil piyasası için bir handikap oluşturuyor.

"ARZ TALEBİ KARŞILAMAYINCA FİYATLAR YÜKSELDİ"

Dünya genelinde zaten bütün emtialarda yükseliş var. Bir taraftan da ülkelerin savaşa girmesi, üretilen otomobillerin madenlerinde problem yaşaması, çip krizi bitti derken sorunun devam etmesine neden oldu. Bunlar da ister istemez dünyadaki fiyatların yükselmesinde etkili oluyor. Arz talebi karşılayamıyor böyle olunca fiyatlarda yükselme oluyor.

ARAÇ FİYATLARINDA DÜŞÜŞ OLUR MU?

Dış dünyada tüm bu olaylar yaşanırken Türkiye’de araç fiyatlarında düşüş olmaz. Bu da aynı zamanda ikinci el otomobil fiyatlarının yükselmesine neden oluyor.

Yaz mevsimi geliyor. İnsanlar biraz bunalmış durumda herkes yazlığına gidecek, tatiline gidecek. ister istemez araç satandan ziyade alanlar olur. Bu da fiyatların yükselmesinde etkili oluyor.

OTOMOTİV DEVLERİNİN ARAÇ SATIŞ HEDEFLERİ NEDEN DÜŞÜYOR?

Hedeflerin düşme sebeplerinden birisi de yeterince araç gelmemesidir. Tedarikteki sıkıntı üretimdeki sıkıntı satışı da etkiliyor.

ARAÇ PAZARINDA HEDEFLER BU YIL YAKALANIR MI?

Eğer ki savaş bitirilirse yakalanır, savaş devam ederse geçen seneyi yakalayamayız bunun etkisi çok fazladır.

Maalesef dünyada bütün fiyatlarda yükselme var bunu sadece otomobil olarak düşünmeyin emtia fiyatlarında yükselme var. Bu üretimde kaynaklanan bir artıştır bu durum da haliyle otomobil fiyatlarına yansıyor."

BİR AYDA YÜZDE 5 ZAM

Pandemi ile başlayan çip krizinin ardından Ukrayna-Rusya savaşının etkileriyle baş etmeye çalışan otomotiv sektörünü daha da zor günler bekliyor. Küresel otomotiv üretimindeki tedarik krizi büyürken sektör temsilcileri sıfır ve ikinci el araba almak isteyen vatandaşlar için kötü bir haber verdi. Küresel araç üretiminde 5 milyon adetlik kayıp beklenirken, Türkiye’de de markalar satış hedeflerini düşürmeye başladı.

Dünya Gazetesi’nden Aysel Yücele konuşan Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Genel Koordinatörü Hayri Erce, savaş nedeniyle 2022’ye bakışla ilgili bütün denklemin değiştiğini ifade ederek, “2022’nin başında pandeminin biteceğini, çip krizinden kaynaklı arz sorunun her çeyrekte biraz daha azalarak yılsonunda tamamen çözüleceğini öngörüyorduk. 2022’de pazarda belirleyici unsurun kur olacağını düşünüyorduk.

Ancak, Rusya-Ukrayna savaşı yeni bir parametre olarak denkleme girdi. Savaşın birçok hammaddede tedarik krizi yaratması ve ekonomik büyümeyi aşağı çekiyor olması gibi nedenlerle 2022 zor geçecek” dedi.

"GİDEREK TALEBİN ZORLANDIĞI BİR İÇ PAZAR YAŞAYACAĞIZ"

“Yılsonunda iç pazar satışlarında geçen yılı yakalarsak çok büyük başarı olacak” diyen Hayri Erce, giderek talebin zorlandığı bir iç pazar yaşanacağına dikkat çekti. Erce, “Arz sıkıntısı giderek kendini daha fazla hissettiriyor. Talep tarafı ise hala canlı.

Çünkü kurda yukarı yönlü riskler olduğu için insanlar bir şekilde parasını korumak istiyor. Otomobil bir yatırım aracı olarak görülüyor. Diğer yandan filo satışlarında da hareketlilik sürüyor. Ancak savaş uzarsa hem iç pazar hem ihracatı olumsuz etkileyecek.

Giderek talebin zorlandığı bir iç pazar yaşayacağız. Çünkü geçen yıl talep canlıydı, arz problemi vardı. Şimdi bu arz problemi devam edecek, talepte kırılmalar göreceğiz" diye konuştu.

ARAÇ BULMAK DAHA DA ZORLAŞABİLİR

Gülan Otomotiv Yönetim Kurulu Başkanı Alp Gülan da pazarda iç pazarda arz sorununun giderek büyüdüğüne dikkat çekerek, “Satışlarda bulunabilirlik yine çok öne çıkmaya başladı. Alternatif çözümler yaratılmaya çalışılıyor ama genel olarak çip ve kablo tedarikindeki sıkıntıların artacağı yanı sıra hammadde fiyatlarındaki rekor fiyat artışlarının da sektörü zorlayacağı bir yıl olacak” dedi.

FİYATLAR YÜKSELİYOR

Rusya-Ukrayna savaşı paladyum, nikel, çelik gibi bazı hammaddelerde rekor fiyat artışlarına neden olmuştu. Yine lojistik maliyetleri de arttı. Otomotiv üreticileri artan üretim maliyetlerini fiyatlara yansıtmaya başladı. Bayilerden alınan bilgiye göre, Tofaş ve Renault mart ayında zam yapan markalar arasında.

Otomotiv veri analiz şirketi Cardata’nın verilerine göre de 25 Şubat- 25 Mart arasında A, B ve C segmenti otomobillerde fiyatlar ortalama yüzde 5 arttı. Sektör temsilcileri, otomobil fiyatlarındaki artışın kademeli olarak devam edeceğini belirtiyor.

İKİNCİ EL ARAÇ FİYATLARI

Otoshops Genel Müdürü Melih Mutlu, ikinci el pazarındaki fiyat artışı ve arz sorununa dikkat çekerek, piyasadaki son gelişmeleri özetledi:

"İkinci elde talep ocak ve şubat ayına göre arttı. Tüketicilerin daha düşük yakıt tüketimi olan araçlara yöneldiği bir dönemdeyiz. Özellikle ikinci el hibrit araç talebinde artış var. Sıfır araç bulunurluğu halen çok düşük seviyede.

Savaşı nedeniyle ortaya çıkan tedarik sorunlarının artarak devam edeceğini düşünüyoruz.

Yeni araç fiyatları düzenli olarak artmaya devam ediyor. Bu sebeple ikinci el araçların fiyatlarında da doğru orantılı artışlar gerçekleşiyor. Ocak-Mart döneminde ortalama yüzde 8 artış olduğunu söyleyebiliriz.

Nisan ayı ile birlikte pazarın daha da hareketlenmesi bekleniyor. Ancak sıfır araç satışlarının düşük olması nedeniyle ikinci el araçlarında arzında azalma yaşanıyor."