Okul masrafları artınca vatandaş mutfağından kısmak zorunda kaldı. Harçlık vermekte de zorlanan veliler evde hazırladıkları ekmek arasıyla çocuklarını okula gönderiyor. Ailesi dar gelirli öğrenciler ise günü yarı aç, yarı tok geçiriyor…

Yaşanan ekonomik dar boğazla alım gücünün hızla düştüğü Türkiye'de, servis giderleri, kırtasiye ve giyim harcamaları gibi ek masraflarla, okul çağında çocuğu bulunan aileler iyice çıkmaza girdi. 

Ipsos'un 15 Eylül-15 Ekim arasında toplamda 568 okula giden çocuğu olan ebeveynler görüşerek yaptığı araştırmada, ailelerin okul masraflarında en çok nerelerde zorlandıkları, bu süreci nasıl yönettikleri, neler yaptıkları izlendi. 

Buna göre ebeveynlerin yüzde 81'i okul harcamalarının yanı sıra bu masrafları karşılayabilmek için diğer harcama kalemlerini de kısmaya çalışmış. Bu kişilerin özellikle sosyal hayata yönelik kalemlerde tasarrufa gittiği görülüyor. Dışarıda yemek yemek, dışarıdan yemek ısmarlamak ya da sinema tiyatro gibi dışarıda eğlence aktiviteleri daha az yapılmaya başlanmış. Bu gider kalemlerinin dışında ek olarak giyim harcamaları da kısılmaya çalışılan diğer bir harcama kalemi.

Resmi Gazete'de yayımlandı: Zincir marketler hakkında yeni düzenleme Resmi Gazete'de yayımlandı: Zincir marketler hakkında yeni düzenleme

Çocuğu okula giden ebeveynlerin yüzde 70'i okul masraflarının bütçelerini çok zorlayacak şekilde arttığını, yüzde 24'ü de biraz zorlayacak şekilde arttığını söylüyor. Toplamda hemen hemen tüm ebeveynlerin bu seneki okul masrafları karşısında oldukça zorlandığı görülüyor. Okul masrafları karşısında zorlamayan ebeveynleri oranı ise sadece yüzde 6. 

Okul masrafları karşısında zorlanan ebeveynlerin yüzde 67'si okul ile ilgili harcamaları kısmış. Okul masraflarını kısmak için ebeveynlerin yüzde 37'si kırtasiye giderlerini kısmaya çalışmış ya da geçen seneden kalan kırtasiye malzemelerini kullanmış, yüzde 36'sı bir önceki senenin okul kıyafetlerini kullanmış. Okulda yapılan yemek harcamalarını kısmak için de her 4 ebeveynden biri evden sandviç ya da yemek yapıp çocuklarının yanına verdiğini belirtiyor.  Okula giden çocuğu olan ebeveynlerin yüzde 85'i kırtasiye alışverişi yapmış. Yapılan diğer önemli harcama kalemleri de okul kıyafetleri, ayakkabı (yüzde 70) ve kitap (yüzde 64) şeklinde sıralanabilir.

Ipsos Türkiye CEO'su Sidar Gedik, verilerle ilgili yaptığı değerlendirmede "Sonbahar itibarı ile aile bütçelerinde yaz aylarında söz konusu olmayan iki önemli harcama kalemi ekleniyor, okul masrafları ve ısınma faturaları. Var olan yükün üstüne okul masraflarının eklenmesi hemen hemen tüm aileleri olumsuz etkiliyor." dedi.

Neredeyse tüm velilerin okul masraflarındaki artış nedeniyle az ya da çok zorlandıklarını söylediğini vurgulayan Gedik, "Her 10 veliden 7'si ise çok zorlandığını belirtiyor. Doğal olarak yine buna çok yakın bir oranda bir grup veli bazı eğitim malzemelerinden/ihtiyaçlarından fedakârlık yapma yoluna gidiyor, mesela eski kırtasiye ürünlerini, okul kıyafetlerini bu yıl da kullanmak gibi. Bu önlemlerin tek başına yeterli olduğunu söylemek zor.

Çünkü her 10 veliden 8'i ise okul masraflarına kaynak ayırabilmek için başka kalemlerde de kısıntı yaptığını söylüyor, kısıntı yapılan başlıklar bizim daha önceki araştırmalarımızdaki tespitlerimiz ile paralel; dışarıda yeme-içme, eğlence, giyim gibi ertelenebilir harcamalar."

Eğitim İş Sendikası'nın çalışmasına göre okul kantinlerinde kimi üründe yüzde 88, kimi üründe yüzde 103 oranında artış yaşandı. Bu da aileleri beslenme çantasına yöneltti ancak beslenme çantasında miktar ve çeşit olarak bir azalma var. Önceki yıllara göre taze ekmeğin yerini bayatlamaya başlamış ekmek, ev yapımı köy ekmeği almış durumda. Birçok çocuğun ise okullara beslenme çantasının boş olarak gittiği belirtildi.