Mekke’nin güçlü yapılarından Mahzum kabilesinin önde gelen isimleri arasında yer alan Amr bin Hişam, İslamiyet’in ilk yıllarında Müslümanlara yönelik şiddet ve baskı politikalarıyla öne çıktı. Tarihi kaynaklara göre Hişam, Miladi 624 yılında gerçekleşen Bedir Savaşı’nda aldığı ağır yaraların ardından Abdullah bin Mesud tarafından öldürüldü.
EBU CEHİL KİMDİR?
Amr bin Hişam, yaklaşık 570 yılında Mekke kentinde dünyaya geldi. Kureyş kabilesinin köklü kolu Mahzum ailesine mensup olan Hişam’ın babası, dönemin saygın liderlerinden Hişam bin Muğire’ydi. Young yaşlardan itibaren zekası, diplomatik yeteneği ve kararlılığıyla dikkat çeken Hişam, Mekke toplumunda yüksek bir saygınlık kazandı. Kentin idari kararlarının alındığı Dar’un-Nedve Meclisi’ne genç yaşta kabul edilen Hişam, "Bilgeliğin Babası" anlamına gelen "Ebu’l-Hakem" künyesiyle anılmaya başladı.
NEDEN EBU CEHİL OLARAK ANILDI?
Hz. Muhammed’in İslam dinini tebliğ etmeye başlamasıyla birlikte Amr bin Hişam, yeni inancın en kararlı muhatabı ve karşıtı haline geldi. Müslümanlar, gösterdiği sert tutum ve inkarcı yaklaşımı nedeniyle kendisine "Cehaletin Babası" anlamına gelen "Ebû Cehil" lakabını verdi. Dönemin İslami kaynaklarında Hişam için "Ümmetin Firavunu" nitelemesi de kullanıldı. Tarihçiler, bu şiddetli muhalefetin arkasında yalnızca dini ayrılıkların değil, Kureyş kabileleri arasındaki kabilecilik rekabetinin ve güç mücadelesinin yer aldığını vurguluyor.
HZ. MUHAMMED’İN TEBLİĞİNE KARŞI ÇIKTI
Amr bin Hişam, toplumsal nüfuzunu kullanarak Hz. Muhammed’in çağrısını engellemek için yoğun çaba harcadı. Ancak döneme ait aktarımlar, Hişam’ın gizlice Hz. Muhammed’i dinlediğini ortaya koyuyor. Ebu Süfyan ve Ahnes bin Şerik ile birlikte geceleri birbirinden habersiz şekilde Hz. Muhammed’in evinin çevresine giden Hişam, Kur’an-ı Kerim tilavetini dinledi. Üç gün boyunca üst üste yaşanan bu durumun ardından Hişam, iletilen mesajların doğruluğunu kabul etmesine rağmen kabile gururu ve statü kaybı korkusu sebebiyle imana gelmeyi reddetti.
MÜSLÜMANLARA YÖNELİK BASKILARIYLA TANINDI
İslam’ı seçen Mekkelilere yönelik sistemli bir baskı mekanizması kuran Ebû Cehil, toplumun farklı kesimlerine ayrı yaptırımlar uyguladı. Soylu Müslümanları itibar kaybıyla, tüccarları iktisadi boykotla tehdit eden Hişam, korumasız ve kabile desteğinden yoksun kişilere doğrudan fiziki şiddet uyguladı. Özellikle köleleştirilmiş Müslümanlar; kırbaçlama, aç bırakma ve sıcak kuma yatırma gibi işkencelere maruz kaldı. Şiddet eylemleri sırasında Ağır işkenceler gören Sümeyye bint Hayyat, Ebû Cehil tarafından katledilerek İslam tarihinin ilk şehidi oldu.
BEDİR SAVAŞI’NDA ÖLDÜ
Mekkeli müşrikler ile Medineli Müslümanlar arasında 13 Mart 624 tarihinde gerçekleşen Bedir Savaşı, Amr bin Hişam’ın sonu oldu. Mekke ordusunun komutanlığını üstlenen Hişam, çatışma sırasında Muaz bin Amr ve Muavviz bin Amr adındaki iki genç Müslüman tarafından ağır şekilde yaralandı. Savaş meydanında yaralı halde bulunan Ebû Cehil, Abdullah bin Mesud tarafından öldürüldü. Hayatını kaybeden Ebû Cehil’in cesedi, Bedir’deki diğer Mekkelilerle birlikte bölgedeki terk edilmiş bir kuyuya defnedildi.
EBU CEHİL NEDEN ÖLDÜ?
Ebû Cehil, Müslümanlar ile Mekke ordusu arasında patlak veren Bedir Savaşı’nda aldığı öldürücü darbeler sonucunda hayatını kaybetti. Savaş meydanında aldığı ağır yaraların ardından yaşamını yitiren Hişam’ın ölümü, İslam tarihinin dönüm noktalarından biri olarak kayıtlara geçti. İslam’a karşı yürüttüğü amansız mücadeleyle tanınan Amr bin Hişam, ölümünden sonra da tarih boyunca "Ebû Cehil" ismiyle anılmaya devam etti.