Türkiye siyasetinde dikkat çeken gelişmelerden biri, CHP'den ayrılan milletvekillerinin öncülüğünde kurulan YENİ Parti oldu. Partinin kuruluşunun ardından kamuoyunda en çok konuşulan başlıklardan biri ise "Yeni kurulan bir siyasi parti ilk seçimde yer alabilir mi?" sorusu oldu. Siyasi Partiler Kanunu, seçimlere katılım konusunda yerine getirilmesi gereken açık şartlar içeriyor.
YENİ KURULAN PARTİ SEÇİME GİREBİLİR Mİ?
Türkiye'de bir siyasi partinin seçimlere katılabilmesi için yalnızca kuruluş işlemlerini tamamlaması yeterli olmuyor. Siyasi Partiler Kanunu'nun 36'ncı maddesi, partilerin seçimlere katılabilmesi için teşkilatlanma ve kongre sürecine ilişkin belirli kriterler öngörüyor.
Kanuna göre bir siyasi partinin seçimlere katılabilmesi için oy verme gününden en az altı ay önce gerekli şartları yerine getirmesi gerekiyor.
SİYASİ PARTİLER KANUNU'NDA YER ALAN ŞARTLAR NELER?
Kanunda yer alan düzenlemeye göre seçimlere katılmak isteyen siyasi partilerin şu koşulları sağlaması gerekiyor:
- Oy verme gününden en az altı ay önce illerin en az yarısında teşkilatlanmış olmak.
- Oy verme gününden en az altı ay önce büyük kongresini gerçekleştirmiş olmak.
Bir ilin teşkilatlanmış sayılması için ise merkez ilçe dâhil olmak üzere o ilin ilçelerinin en az üçte birinde ilçe teşkilatı kurulması gerekiyor.
MECLİS GRUBU ŞARTI DEVAM EDİYOR MU?
Siyasi Partiler Kanunu'nda Mart 2022'de yapılan değişiklikten önce TBMM'de grup kuran siyasi partiler, başka bir şart aranmadan seçimlere katılabiliyordu.
Yapılan yasal değişiklikle birlikte Meclis'te grup bulunması tek başına seçim yeterliliği sağlamıyor. Partilerin kanunda belirtilen teşkilatlanma ve kongre şartlarını da tamamlaması gerekiyor.
YENİ PARTİ'NİN KURULUŞ SÜRECİ NASIL GELİŞTİ?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36'ncı Hukuk Dairesi, 21 Mayıs 2026 tarihinde CHP'nin 38'inci Olağan Kurultayı'na ilişkin karar verdi. Mahkeme, kurultayın iptaline hükmetti. Kararın ardından Özgür Özel ve parti yönetimi görevden ayrıldı. Kararda önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun görevi devralması yönünde hüküm yer aldı.
Bu gelişmenin ardından Özgür Özel, 23 Mayıs'ta milletvekillerinin desteğiyle grup başkanı seçildi. Aynı süreçte olağanüstü kurultay talebi için delegelerden imza toplandı ve noter onaylı imzalar ilgili mercilere sunuldu.
Temmuz ayında hukuki süreç farklı başvurularla devam etti. Dosya daha sonra Yargıtay'a taşındı. Adli takvim nedeniyle inceleme sürecinin sonraki döneme bırakılacağı bilgisi paylaşıldı.
Özgür Özel, 21 Temmuz'da TBMM'de yaptığı grup toplantısında yeni bir siyasi oluşum kuracaklarını açıkladı. Ardından 24 Temmuz'da çok sayıda milletvekiliyle birlikte CHP'den ayrıldı ve YENİ Parti'nin kuruluş dilekçesi imzalandı.
YENİ PARTİ İLK SEÇİME KATILABİLECEK Mİ?
YENİ Parti'nin seçimlere katılıp katılamayacağı, seçim tarihine kadar Siyasi Partiler Kanunu'nda yer alan teşkilatlanma ve büyük kongre şartlarını zamanında yerine getirip getirmeyeceğine bağlı olacak.
Parti, gerekli koşulları seçim takviminden en az altı ay önce tamamlarsa seçimlere katılım hakkı elde edebilecek. Aksi durumda ilk genel seçim için yasal yeterlilik oluşmayacak. Bu nedenle partinin önümüzdeki dönemde atacağı teşkilatlanma adımları ve kongre takvimi sürecin en önemli belirleyicileri arasında yer alacak.