Cihat Fethi Tevetoğlu, Cumhuriyet döneminde doktorluk, yazarlık ve siyaset alanlarında faaliyet gösteren çok yönlü isimlerden biri olarak öne çıktı. Tıp alanındaki çalışmalarının yanı sıra Türkçülük düşüncesi üzerine yazılar kaleme aldı, çeşitli dergilerde yayımlandı ve aktif siyasi yaşamında senatörlük görevinde bulundu.
31 Ocak 1916'da İstanbul'da dünyaya gelen Tevetoğlu, Rize'nin İkizdere ilçesine uzanan bir aile kökenine sahipti. Babası Kuvayı Milliye mensubu ve İstiklal Madalyası sahibi Ali Dursun Bey, annesi ise Zehra Hanım'dı.
Tevetoğlu'nun yaşamı yalnızca mesleki çalışmalarla sınırlı kalmadı. Yazıları, siyasi faaliyetleri ve görevleri nedeniyle dönemin önemli tartışmalarının içerisinde yer aldı.
AİLESİ, ÇOCUKLUĞU VE EĞİTİM HAYATI
Cihat Fethi Tevetoğlu, 31 Ocak 1916 tarihinde İstanbul'da doğdu. Ailesinin kökeni Rize'nin İkizdere ilçesine dayanıyordu. Babası Ali Dursun Bey, Kuvayı Milliye saflarında yer aldı ve İstiklal Madalyası kazandı. Annesinin adı ise Zehra Hanım'dı.
İlk ve orta öğrenimini Trabzon ile Samsun'da tamamlayan Tevetoğlu, eğitim hayatını tıp alanında sürdürdü. 1941 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından tabip üsteğmen olarak görev yaptı.
Tevetoğlu, uzmanlık eğitimini de tıp alanında ilerleterek 1950-1953 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinde pediatri eğitimi aldı. Uzmanlık döneminin ardından ABD'ye gitti ve burada farklı çocuk hastanelerinde çalıştı.
FETHİ TEVETOĞLU'NUN ÖZEL HAYATI VE AİLESİ
Fethi Tevetoğlu, 1941 yılında Gülcan Kırımşamhal ile evlendi. Bu evlilikten Filiz, Nur, Aliye, Tolunay ve Tomris adlarında beş kızı oldu.
Tevetoğlu'nun aile hayatıyla ilgili en çok merak edilen konulardan biri ise Tarkan Tevetoğlu ile olan bağıdır.
FETHİ TEVETOĞLU TARKAN'IN NESİ OLUYOR?
Fethi Tevetoğlu ile ünlü sanatçı Tarkan Tevetoğlu arasında aile bağı bulunuyor. Cihat Fethi Tevetoğlu, Tarkan'ın büyük amcasıdır. Başka bir ifadeyle Tevetoğlu, Tarkan'ın dedesinin öz kardeşidir.
Bu nedenle Fethi Tevetoğlu'nun adı, siyasi ve düşünsel çalışmalarının yanı sıra Tarkan Tevetoğlu ile olan akrabalık bağı nedeniyle de gündeme geliyor.
FİKİR DÜNYASI VE YAZARLIK ÇALIŞMALARI
Cihat Fethi Tevetoğlu'nun yaşamında yazarlık önemli bir yer tuttu. Öğrencilik döneminde Kopuz Mecmuası'nı çıkardı. Bunun yanında Atsız Mecmua, Orhun, Çınaraltı, Türk Yurdu ve Toprak gibi dergilerde çok sayıda makale ve şiir yayımladı.
Türkçülük düşüncesi üzerine çalışmalar yapan Tevetoğlu, döneminin siyasi ve fikrî tartışmalarında da aktif bir isim oldu. Yazılarında özellikle Türkçülük ve dönemin siyasi meseleleri üzerine değerlendirmeler yaptı.
1944 IRKÇILIK-TURANCILIK DAVASI'NDA NE OLDU?
Fethi Tevetoğlu'nun siyasi ve düşünsel hayatındaki önemli dönemeçlerden biri 1944 Irkçılık-Turancılık Davası oldu.
II. Dünya Savaşı yıllarındaki siyasi ortam içerisinde açılan dava kapsamında Tevetoğlu, baş sanıklar arasında yer aldı. Sıkıyönetim askeri cezaevinde 11 ay 20 gün tutuklu kaldı.
Dava sürecinin sonunda Tevetoğlu bütünüyle aklandı. Bu dönem, onun hayatındaki en dikkat çekici siyasi ve hukuki süreçlerden biri olarak öne çıktı.
SİYASİ KARİYERİ NASIL GELİŞTİ?
Fethi Tevetoğlu'nun aktif siyasi yaşamı 1957 yılında başladı. Demokrat Parti Samsun İl Başkanı olarak siyasette görev aldı.
27 Mayıs darbesinin ardından Adalet Partisine katılan Tevetoğlu, daha sonra parlamenter siyaset içerisinde önemli bir görev üstlendi. 1961-1974 yılları arasında Samsun Cumhuriyet Senatörü olarak görev yaptı.
Siyasi yaşamı boyunca yalnızca Türkiye'deki görevlerle sınırlı kalmayan Tevetoğlu, uluslararası düzeyde de çeşitli çalışmalarda bulundu.
ÜSTLENDİĞİ ULUSLARARASI GÖREVLER NELERDİ?
Cihat Fethi Tevetoğlu, siyasi kariyeri boyunca farklı uluslararası ve kurumsal görevlerde bulundu.
İslam Ülkeleri Konferansı Başkan Yardımcılığı görevini üstlenen Tevetoğlu, TBMM Parlamento Dış İlişkiler Komisyonu Başkanlığı da yaptı. Ayrıca Müslüman Mültecileri Kalkındırma Vakfının Genel Başkanlığını yürüttü.
Tevetoğlu, Komünizmle Mücadele Derneğinin kurucu kadrosunda da yer aldı.
FETHİ TEVETOĞLU'NUN ESERLERİ NELERDİR?
Fethi Tevetoğlu, geride şiirden siyasi ve tarihî incelemelere, biyografilerden dönemin siyasi gelişmelerine uzanan geniş bir çalışma alanı bıraktı.
Şiir kitapları arasında Bir Bayrak Altına, Yarın Turan Benimdir ve Türklüğe Kurban yer aldı.
Siyasi ve tarihî incelemeleri arasında ise Türkiye'de Sosyalist ve Komünist Faaliyetler, Atatürk'le Samsun'a Çıkanlar, Milli Mücadele Yıllarındaki Kuruluşlar, Benim Gördüğüm Bugünkü Rusya ve Açıklıyorum! bulunuyor.
Tevetoğlu ayrıca Ömer Naci, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Mehmed Emin Yurdakul ve Müftüoğlu Ahmed Hikmet hakkında biyografik çalışmalar kaleme aldı.
FETHİ TEVETOĞLU NE ZAMAN ÖLDÜ?
Dr. Cihat Fethi Tevetoğlu, araştırma ve çalışmalarını sürdürdüğü yaşamının son döneminde Ankara'da bulundu. 27 Kasım 1989 tarihinde 73 yaşında hayatını kaybetti.
Tevetoğlu'nun cenazesi, vasiyeti doğrultusunda Samsun Asri Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.
FETHİ TEVETOĞLU HAKKINDA KISA BİLGİLER
- Doğum tarihi: 31 Ocak 1916
- Doğum yeri: İstanbul
- Aslen: Rize, İkizdere
- Mesleği: Doktor, yazar ve siyasetçi
- Eğitimi: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi
- Uzmanlığı: Pediatri
- Siyasi görevi: Samsun Cumhuriyet Senatörü
- Senatörlük dönemi: 1961-1974
- Eşi: Gülcan Kırımşamhal
- Çocukları: Filiz, Nur, Aliye, Tolunay ve Tomris
- Tarkan ile bağı: Tarkan'ın büyük amcası
- Ölüm tarihi: 27 Kasım 1989
- Ölüm yeri: Ankara
- Defnedildiği yer: Samsun Asri Mezarlığı aile kabristanı