Farklı bölgelerde kaydedilen yoğun çekirge sürülerine ait görüntüler, sosyal medyada kısa sürede geniş kitlelere ulaştı. Gökyüzünü kaplayan sürülerin tarım alanlarında oluşturabileceği zarar kadar, olayın dini açıdan taşıdığı anlam da merak konusu oldu.
Görüntülerin ardından “Çekirge istilası kıyamet alameti mi?”, “Kur’an’da çekirge istilası geçiyor mu?” ve “Çekirge sürüleri neden oluşuyor?” soruları araştırılmaya başlandı. Kur’an-ı Kerim’de çekirgelerden söz edilse de bu ifadelerin hangi bağlamda kullanıldığının doğru değerlendirilmesi gerekiyor.
ÇEKİRGE İSTİLASI KIYAMET ALAMETİ Mİ?
Kur’an-ı Kerim’de veya kıyametin büyük alametlerini sıralayan temel hadis kaynaklarında, meydana gelen her çekirge istilasının kıyametin kesin bir işareti olduğuna yönelik açık bir hüküm bulunmuyor.
Diyanet kaynaklarında kıyametin büyük alametleri arasında duman, Deccal, Dabbetü’l-Arz, güneşin batıdan doğması, Hz. İsa’nın yeryüzüne inmesi, Ye’cüc ve Me’cüc, üç büyük yer çökmesi ve insanları toplanma yerine sevk edecek ateş sıralanıyor. Çekirge istilası bu listede yer almıyor. Bu kaynakların birlikte değerlendirilmesi, çekirge sürülerinin tek başına kesin bir kıyamet alameti olarak kabul edilemeyeceğini gösteriyor.
KUR’AN-I KERİM’DE ÇEKİRGE GEÇİYOR MU?
Kur’an-ı Kerim’de çekirgelerden farklı bağlamlarda söz ediliyor. A‘râf Suresi’nin 133. ayetinde çekirge; tufan, haşerat, kurbağa ve kanla birlikte Firavun’un kavmine gönderilen uyarılardan biri olarak anlatılıyor.
Buradaki olay, gelecekte meydana gelecek her çekirge istilasının kıyamet habercisi olduğu şeklinde değil, Hz. Musa döneminde belirli bir topluma gönderilen ilahi bir uyarı ve mucize bağlamında aktarılıyor.
KIYAMET GÜNÜ İNSANLAR NEDEN ÇEKİRGELERE BENZETİLİYOR?
Kamer Suresi’nin 7 ve 8. ayetlerinde insanların kıyamet günü kabirlerinden çıkarak çağrıcıya yönelmeleri, etrafa yayılan çekirgelere benzetiliyor.
Bu ifade, çekirge sürülerinin kıyametten önce gerçekleşecek bağımsız bir alamet olduğunu bildirmiyor. Ayetteki çekirge benzetmesi; insanların çokluğu, hızlı hareket etmesi ve geniş bir alana dağılması üzerinden kıyamet günündeki diriliş sahnesini tasvir ediyor.
HADİSLERDE ÇEKİRGE İSTİLASI KIYAMET ALAMETİ OLARAK GEÇİYOR MU?
Diyanet tarafından aktarılan kıyametin on büyük alameti arasında çekirge istilası bulunmuyor. Küçük alametlere ilişkin aktarımlarda da her doğal afetin veya böcek sürüsünün doğrudan kıyamet işareti olarak kabul edilmesi yönünde genel bir hüküm yer almıyor.
Bu nedenle belirli bir bölgede görülen çekirge sürüsünü, açık bir ayet veya sahih rivayete dayanmadan “kıyamet başladı” ya da “kıyamet çok yaklaştı” şeklinde yorumlamak dini açıdan kesin bir bilgi olarak sunulamaz.
ÇEKİRGE İSTİLALARI NEDEN OLUR?
Çekirge istilaları, uygun çevre koşullarının oluşmasıyla ortaya çıkan biyolojik olaylardır. Birçok çekirge türü normal dönemlerde tek başına yaşarken nüfus yoğunluğunun artmasıyla davranış değiştirerek büyük sürüler oluşturabilir.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütüne göre yeterli yağış, toprağın yumurtalar için uygun hâle gelmesi ve bitki örtüsünün gelişmesi çekirgelerin çoğalmasını kolaylaştırıyor. Yoğunluk arttığında çekirgeler toplu hareket etmeye başlayarak kilometrelerce genişlikte sürülere dönüşebiliyor.
ÇEKİRGE SÜRÜLERİ TARIMA ZARAR VERİR Mİ?
Çekirge sürüleri ekin, ot, çalı, ağaç ve meyve gibi çok miktarda bitkisel ürünü tüketebiliyor. FAO, bir çekirgenin bir günde yaklaşık kendi ağırlığı kadar bitki yiyebildiğini ve büyük sürülerin tarımsal üretim ile gıda güvenliği üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle istilalar öncelikle tarım, çevre ve afet yönetimi açısından takip edilmesi gereken doğal olaylar olarak değerlendiriliyor.
DİNİ AÇIDAN NASIL DEĞERLENDİRİLMELİ?
Dini konularda bir olayın kesin kıyamet alameti olarak tanımlanabilmesi için ayetlere ve güvenilir hadislere dayanılması gerekiyor. Diyanet kaynaklarında da afet ve salgınların insanlara sorumluluklarını hatırlatabileceği, ancak her olayın doğrudan kıyamet alameti ilan edilmemesi gerektiği yönünde bir yaklaşım bulunuyor.
İslam inancına göre kıyametin kesin zamanı insanlar tarafından bilinemez. Bu nedenle çekirge istilası gibi doğal olaylardan hareketle kıyamet için tarih vermek veya kesin sonuç çıkarmak doğru bir yaklaşım değildir.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Çekirge istilası kıyamet alameti mi?
Çekirge istilası, Kur’an ve temel hadis kaynaklarında kıyametin kesin ve bağımsız alametlerinden biri olarak açıkça sayılmıyor.
Kur’an’da çekirge istilası geçiyor mu?
Evet. A‘râf Suresi’nde çekirge, Firavun’un kavmine gönderilen uyarılardan biri olarak anlatılıyor.
Kıyamet günü insanlar çekirgelere mi benzetiliyor?
Kamer Suresi’nde insanların kabirlerinden çıkarak etrafa yayılması, dağılmış çekirgelerin hareketine benzetiliyor.
Çekirge istilaları neden yaşanıyor?
Uygun yağış, toprak nemi, gelişen bitki örtüsü ve hızla artan çekirge nüfusu büyük sürülerin oluşmasına yol açabiliyor.
Her doğal afet kıyamet alameti midir?
Hayır. Bir doğal olayın kıyamet alameti olduğunun söylenebilmesi için açık ve güvenilir dini dayanak bulunması gerekir.